اثر باکتری های غیرهم زیست تثبیت کننده نیتروژن روی صفات زراعی پنبه

مشکلات و خطرات ناشی از مصرف فزاینده کودهای شیمیایی در ارتباط با سلامتی خاک، انسان و محیط زیست، استفاده از منابع بیولوژیکی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه را جهت حذف یا کاهش مصرف کودهای شیمیایی اجتناب ناپذیر نموده است. بدین منظور، این آزمایش در استانهای مازندران و گلستان با سه سطح مختلف کود نیتروژن شامل بدون کود نیتروژن (سطح صفر)، معادل توصیه کودی و ‮‭50‬ درصد کمتر از توصیه کودی به عنوان عامل اصلی و استفاده از کود بیولوژیک نیتروکسین حاوی باکتری های ازتوباکتر وآزوسپیریلوم به عنوان عامل فرعی بصورت طرح کرتهای خرد شده در پنبه اجرا گردید. تیمارهای فرعی عبارتند بودند از: مصرف بذر مال ‮‭1/5‬ لیتردر هکتار نیتروکسین، مصرف با آب آبیاری نیتروکسین در دو سطح ‮‭7/5‬ و ‮‭10‬ لیتر در هکتار، بذر مال ‮‭1/5‬ لیتردر هکتار + ‮‭7/5‬ لیتر در هکتار با آبیاری، بذر مال ‮‭1/5‬ لیتردر هکتار + ‮‭10‬ لیتر در هکتار با آبیاری و تیمار شاهد بدون مصرف کود بیولوژیک. بر اساس نتایج تحقیق در استان مازندران، با مصرف سطوح ‮‭50‬ و ‮‭100‬ درصد توصیه کودی نیتروژن، تعداد قوزه در بوته، وزن قوزه، عملکرد چین اول، دوم و عملکرد کل پنبه افزایش معنی داری نسبت به عدم مصرف کود نیتروژن نشان داد. در همین صفات، بیشترین و کمترین داده ها به ترتیب با تیمار بذر مال ‮‭1/5‬ لیتر در هکتار کود نیتروکسین + مصرف ‮‭10‬ لیتر در هکتار این کود در آب آبیاری و تیمار بدون مصرف کود نیتروکسین بدست آمد. اثر متقابل حاصل از ‮‭100‬ درصد توصیه کودی نیتروژن با بذر مال ‮‭1/5‬ لیتر در هکتار کود نیتروکسین + مصرف ‮‭10‬ لیتر در هکتار این کود در آب آبیاری دارای بیشترین عملکرد بود. در استان گلستان، مصرف ‮‭100‬ درصد توصیه کودی نیتروژن، بطور معنی داری عملکرد بیشتری نسبت به دو تیمار دیگر تولید نمود. بیشترین محصول با مصرف ‮‭10‬ لیتر در هکتار نیتروکسین در آب آبیاری همراه با بذر مال کردن آن بدست آمد. در اثر متقابل دو عامل، بیشترین محصول با مصرف %‮‭50‬ توصیه کودی نیتروژن همراه با بذر مال ‮‭1/5‬ لیتر در هکتار کود نیتروکسین + مصرف ‮‭10‬ لیتر در هکتار این کود در آب آبیاری بدست آمد. واژه های کلیدی: پنبه، کود بیولوژیک، نیتروکسین