مقایسه فعالیت آنتاگونیستی سویه های مولد و غیرمولد آنتی بیوتیک فنازین باکتری ‭Pseudomonas aureofaciens ‬علیه قارچ ‭Rhizoctonia solani ‬عامل بیماری مرگ گیاهچه پنبه

با توجه به اینکه قارچ های بیماری زای گیاهی به ویژه قارچ های خاکزاد در کشاورزی ایران بسیار مهم و متنوع بوده و کنترل بیولوژیک آن ها مستلزم به کارگیری طیف وسیعی از عوامل کنترل بیولوژیک با مکانیسم های گوناگون می باشد، بررسی و آزمایش میکروارگانیسم های مختلف و جدید می تواند در گسترش وکارآیی روش های کنترل بیولوژیک آن ها بسیار مفید و موثر واقع گردد. در این پژوهش سویه های نوع وحشی ‭(Wild type) ‬و نیز جهش یافته ‭(Mutant) ‬فاقد ژن تنظیم کننده آنتی بیوتیک فنازین باکتری آنتاگونیست ‭(Pseudomonas aureofaciens (chlororaphis ‬علیه قارچ بیماری زای گیاهی‭Rhizoctonia solani ‬در شرایط آزمایشگاه با استفاده از روش کشت متقابل تحت بررسی قرار گرفت. ابتدا جدایه های باکتری بر روی محیط های کشت ‭Nutrient Agar ‬و‭King s B ‬کشت گردیدند تا از تولید و عدم تولید آنتی بیوتیک فنازین توسط جدایه های نوع وحشی و موتانت اطمینان حاصل گردد. سپس توان آنتاگونیستی باکتری‭aureofaciens P. (‬نوع وحشی و جهش یافته فاقد ژن تنظیم کننده آنتی بیوتیک فنازین) علیه3 جدایه از قارچ ‭R. solani ‬جداشده از گیاهچه های بیمار مزارع پنبه در شرایط آزمایشگاه مورد ارزیابی قرار گرفت. این آزمایش به صورت طرح آماری کاملا تصادفی و با 9 تیمار (ترکیب دو باکتری و سه قارچ و یک شاهد برای هر قارچ) و چهار تکرار برای هر تیمار به صورت آزمون کشت متقابل انجام گرفت. نتایج به دست آمده حاکی از تاثیرات آنتاگونیستی جدایه های باکتری ‭aureofaciens . P ‬به ویژه نوع وحشی (تولید کننده آنتی بیوتیک فنازین) بر جدایه های قارچ بیماری زای ‭R. solani ‬بود. در بخش دیگری از این پژوهش، تاتیر جدایه های باکتری ذکرشده در مقایسه با چند جدایه باکتری آنتاگونیست از گونه ‭P. fluorescens ‬در کنترل بیماری مرگ گیاهچه پنبه در شرایط گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که در کلیه ی زمان های یادداشت برداری شامل ،‮‭15‬ ،‮‭45 30‬ و ‮‭60‬ روز پس از کاشت، تمام تیمارها نسبت به شاهد آلوده دارای افزایش معنی دار تعداد گیاهچه سالم بودند. در میان تیمارهای مربوط به جدایه های نوع وحشی و موتانت‭P. aeurofaciens ‬، قارچ کش کربوکسین تیرام و هر یک از پنج جدایه ی ‭P. fluorescens‬، بیش ترین تعداد گیاهچه سالم به تیمارهای جدایه ی نوع وحشی‭P. aeurofaciens ‬، جدایه ی 4‭) P. fluorescens)‬، جدایه ی 5‭) P. fluorescens) ‬و قارچ کش کربوکسین تیرام تعلق داشت. در حالیکه، میان جدایه ی نوع موتانت ‭P. aeurofaciens ‬و سایر جدایه های ‭P. fluorescens ‬اختلاف آماری معنی داری مشاهده نگردید. لغات کلیدی: مبارزه بیولوژیک،‭Rhizoctonia solani ‬، پنبه، مرگ گیاهچه، ‭Pseudomonas aureofaciens