بررسی برخی ویژگی های زیستی شته آردی بادام روی ارقام مختلف بادام

استان آذربایجان شرقی یکی از مهم ترین مراکز تنوع و تولید محصول بادام و نهال اصلاح شده در کشور است. درختان بادام در طول سیکل رویشی سالانه خود مورد حمله ی آفات چندی از جمله شته ها قرار می گیرند. شته ی آردی بادام ‭(Hyalopterus amygdali Blanch.)‬گونه ی غالب در روی درختان بادام در استان آذربایجان شرقی است. این آفت با تغذیه از شیره ی گیاهی اندام های هوایی میزبان خود به ویژه سرشاخه و برگ خسارت قابل توجهی به محصول وارد می سازد. بررسی حاضر به منظور تشخیص برخی از ویژگی های آنتی بیوزی چند رقم تجاری بادام با نام های "سهند" (بومی منطقه)، "شکوفه"، "آذر" (ارقام اصلاح شده داخلی)، "فرانیس" و "نوپلوس اولترا" (ارقام خارجی) روی شته ی آردی بادام تحت شرایط صحرایی بود. صفات مورد اندازه گیری تعیین میزان بقای پوره ها، طول دوره ی نشو و نمای پورگی، قدرت باروری و نرخ ذاتی افزایش جمعیت افراد بالغ بی بال این شته بود. تجزیه ی واریانس داده ها نشان داد که بین ارقام مورد مطالعه بادام از نظر تاثیر روی ویژگی های زیستی شته ی آردی بادام اختلاف معنی داری وجود ندارد. مطابق این یافته میانگین میزان بقای پوره ها ‮‭68 3/86‬ درصد، طول دوره ی نشو و نمای پورگی ‮‭8/96 0/11‬ روز، تعداد نتاج تولید شده به ازای یک فرد ماده ‮‭38/02 2/21‬ پوره و نرخ ذاتی افزایش جمعیت ‭(rm) ‬برابر با ‮‭0/2581 0/0043‬ ماده/ماده/روز به دست آمد. با این وجود مقایسه ی گروهی ارقام اصلاح شده با رقم بومی منتخب از توده های منطقه (سهند) حاکی است که اختلاف بین رقم سهند با ارقام آذر، شکوفه، فرانیس و نوپلوس اولترا (ارقام اصلاح شده) در تمامی صفات مورد مطالعه در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. لغات کلیدی: بادام، شته، مقاومت و میزبان