بررسی و مقایسه عناصر غذایی موجود در برگ درختان راش در اکوسیستم های تخریب شده و سالم راشستان های شمال ایران

گونه ی راش ‭(Fagus orientalis Lipski) ‬یکی از گونه های با ارزش جنگل های هیرکانی محسوب می شود و مطالعات گسترده ای در زمینه های مختلف روی آن انجام شده است. در مورد جذب عناصر غذایی و ارتباط تخریب جنگل و غلظت عناصر غذایی برگ راش تحقیقاتی در ایران انجام نشده است. این تحقیق با این هدف طراحی و اجرا گردید که مشخص شود آیا بین جنگل های تخریب شده و جنگل سالم از نظر میزان عناصر غذایی در برگ تفاوتی وجود دارد یا نه و همچنین در جنگل سالم در مراحل مختلف توالی در اکوسیستم راش، جوانی ‭(initial)‬، بلوغ ‭(optimal) ‬و پیری ‭(decay) ‬تفاوتی در غلظت عناصر غذایی برگ وجود دارد یا نه. برای انجام این تحقیق در هر کدام از دو استان گیلان و مازندران دو اکوسیستم جنگلی تخریب نشده و تخریب شده انتخاب شد. نمونه برداری از برگ درختان به صورتی انجام شد که دربرگیرنده جهات مختلف درخت باشد. سپس از اختلاط نمونه های مربوط به هر رویشگاه یک نمونه تهیه و به آزمایشگاه برای تعیین میزان عناصر نیتروژن،فسفر کلسیم، منیزیم، پتاسیم، روی، و منگنز منتقل شدند. در آزمایشگاه نمونه ها بعد از اینکه در دمای ‮‭40‬ درجه سانتیگراد خشک شدند پس از پودر کردن تا زمان تجزیه در ظروف پلاستیکی نگهداری شدند. برای بررسی تفاوت عناصر مختلف از آزمون تجزیه واریانس یک طرفه وبرای مقایسه ی میانگین ها از آزمون آماری دانکن استفاده شد. در گیلان نیتروژن، فسفر، پتاسیم و منگنز در سطح %1 در دو رویشگاه سالم و تخریب شده تفاوت معنی دار داشته ولی برای سایر عناصر اندازه گیری شده تفاوت معنی داری مشاهده نشد. در کلاردشت مازندران نیز تفاوت ها عناصر نیتروژن، پتاسیم و کلسیم در دو رویشگاه معنی دار بوده ولی برای سایر عناصر غذایی تفاوت معنی داری مشاهده نشد. در مراحل مختلف تکاملی راش (جوانی، اپتیمال و پیری) غلظت عناصر نیتروژن، منیزیم و منگنز در رویشگاه گیلان و نیتروژن، کلسیم، منیزیم، روی و منگنز در کلاردشت مازندران متفاوت بود. به طور کلی غلظت عناصر غذایی در برگهای راش تحت تاثیر رویشگاه قرار داشت و کاهش غلظت عناصر بخصوص عناصر پر مصرف در رویشگاه تخریب شده در هر دو استان مورد بررسی مشهود بود. کلمات کلیدی: راش ؛ عناصر غذایی ؛ تجزیه برگ، جنگل تخریب شده ؛ گیلان، مازندران