ارزیابی واکنش ژنوتیپ های امیدبخش سویا نسبت به بیماری پوسیدگی زغالی در شرایط مزرعه

بیماری پوسدگی زغالی ناشی از قارچ ‭Macrophomina phaseolina ‬معمول ترین بیماری سویا در بسیاری از نقاط دنیاست. بیماری پوسدگی زغالی سویا یکی از مهمترین بیماریهای قارچی این محصول در مزارع سویا در شمال کشور به شمار می رود. استفاده از ارقام مقاوم و متحمل موثرترین، اقتصادی ترین و سالم ترین روش از نظر زیست محیطی در کنترل این بیماری به شمار می رود. به همین منظور واکنش ‮‭21‬ ژنوتیپ امیدبخش دیررس سویا به اضافه رقم ویلیامز به عنوان شاهد حساس در قطعه زمین آلوده به قارچ عامل پوسیدگی زغالی به مدت دو سال مورد ارزیابی قرار گرفتند. هر ژنوتیپ سویا در چهار خط پنج متری به فاصله ‮‭50‬ سانتی متری از یگدیکر در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار کشت شدند. در مرحله رسیدگی R7 واکنش ژنوتیپ ها به بیماری بصورت درصد بوته های آلوده در هر کرت و شدت بیماری در بوته ها براساس درصد ارتفاع تغییر رنگ داخلی ساقه از سطح زمین اندازه گیری شدند. در زمان برداشت عملکرد و وزن هزار دانه هر کرت نیز محاسبه شد. بر اساس نتایج بدست آمده، ژنوتیپ شماره 8‭(DPX ‬ا ‭Darby) ‬با ‮‭40/9‬ درصد دارای بیشترین و ژنوتیپ شماره ‮‭12‬‭(Williams ‬ا ‭DPX ) ‬با ‮‭3/5‬ درصد دارای کمترین درصد بوته های آلوده بودند. همچنین رقم ‭Sari ‬با ‮‭56‬ درصد بالاترین و ژنوتیپ شماره ‮‭14‬ ‭(Hamilton ‬ا ‭DPX) ‬با ‮‭23/4‬ درصد پایین ترین شدت بیماری را داشتند. ژنوتیپ شماره ‮‭12‬‭(Williams ‬ا ‭DPX) ‬با ‮‭200/7‬ گرم و ژنوتیپ شماره 5 ‭(DPX ‬ا ‭Nemaha) ‬با ‮‭139/7‬ گرم به ترتیب بیشترین و کمترین وزن هزار دانه را داشتند. همچنین رقم ‭Sari ‬با ‮‭1004/7‬ کیلو گرم در هکتار بیشترین و ژنوتیپ شماره 6 ‭(DPX ‬ا ‭Nemaha) ‬با ‮‭502 /7‬ کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. واژه نامه: سویا، ژنوتیپ، مقاومت، پوسیدگی ذغالی، ‭Macrophomina phaseolina