ارزیابی خواص ضدباکتریایی ترکیبات استخراجی از گال بلوط ‭Aphelonix persica ‬روی چند باکتری مهم بیماری زای گیاهی در شرایط آزمایشگاهی (باکتری های ‭Erwinia‬، ‭Pseudomonas‬، ‭Xanthomonas ‬و ‭Agrobacterium)‬

در این تحقیق پس از جمع آوری گالهای ناشی از تغذیه ی زنبور ‭Aphelonyx persica ‬از درختان بلوط ایرانی جنگلهای زاگرس و خشک و پودر کردن آنها، با 3 حلال آب، استون و متانول عصاره گیری و خشک شدند. سپس پودر حاصله با 3 غلظت متفاوت در 3 حلال آب، استون و متانول حل شد. آنگاه اثر این عصاره ها بر رشد باکتریهای ‭Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli‬، ‭Dickeya zeae‬، ‭Xanthomonas translucens pv. cerealis‬، ‭Agrobacterium tumefaciens‬، ‭Rathayibacter tritici‬، ‭Pseudomonas syringea pv. tabaci‬، ‭R. solanacearum‬، ‭Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis ‬و ‭Erwina amylovora ‬با دو روش نشت در آگار و دیسکهای کاغذ صافی، با اندازه گیری قطر هاله ی عدم رشد بررسی شد. نتایج نشان داد، بالاترین غلظتهای عصاره های آبی، استونی و متانولی (‮‭100‬ میلی گرم عصاره در 1 میلی لیتر حلال) موثرترین غلظتهای کنترلی بر باکتریهای فوق در روش نشت در آگار و دیسکهای کاغذ صافی بودند. باکتری ‭E. amylovora ‬در بین باکتریهای مورد آزمایش، مقاومترین باکتری به هر سه عصاره ی آبی، استونی و متانولی بود، به طوری که هیچیک از عصاره های فوق با غلظت-های مختلف، نتوانستند مانع از رشد این باکتری شوند. ضمنا آزمون حداقل غلظت بازدارنده حاکی از قدرت بالای بازدارندگی عصاره های استونی و متانولی (در غلظت ‮‭10‬ میلی گرم در میلی لیتر حلال) نسبت به عصاره آبی (در غلظت ‮‭10‬ میلی گرم در میلی لیتر حلال آبی) بود به طوریکه برخی از باکتری ها مانند ‭X. axonopodis pv. phaseoli ‬و ‭A. tumefaciens ‬در غلظت ‮‭10‬ میلی گرم در میلی لیتر پودر عصاره استونی و متانولی قادر به رشد نبودند درصورتیکه حداقل غلظت عصاره ی آبی برای جلوگیری از رشد این باکتریها ‮‭100‬ میلی گرم در میلی لیتر بود. برخی از باکتری ها مانند ‭R. solanacearum ‬و ‭E. amylovora ‬فقط در غلظتهای ‮‭100‬ و باالاتر عصاره ها قادر به رشد نبودند. تاثیر عصاره ها بر توسعه ی علایم بیماریها بر روی گیاهان در آزمونهای گلخانه ای در اکثر موارد به جز در مورد گندم و ساقه های ذرت،که تا اندازه ای مشهود بود با سوختگی برگها در اثر این عصاره ها همراه بود. این امر در سایر موارد مانع ارزیابی و مطالعه ی تاثیر این عصاره ها بر توسعه ی علایم بیماریها گردید. نتایج کلی این تحقیق نشانگر تاثیر این عصاره ها بر روی بسیاری از باکتریهای بیماریزای گیاهان در شرایط آزمایشگاهی است. کلید واژه: گال بلوط، زنبور گالزای بلوط، اثر ضد باکتریایی عصاره، باکتری بیماریزای گیاهان ، کنترل بیولوژیک