شناسایی تکمیلی, تعیین پراکنش و ارزیابی تاثیر نماتدهای بیمارگر حشرات )خانواده های ‭Heterorhabditidae, Steinernematidae ‬و ‭(Mermithidae ‬در کنترل سه آفت مهم جنگلی در ارسباران

نوع محتوی: طرح پژوهشی
زبان: فارسی
استان موضوع گزارش: تهران
شهر موضوع گزارش: تهران
شناسه ملی سند علمی: R-1055259
تاریخ درج در سایت: 27 بهمن 1397
دسته بندی علمی: علوم کشاورزی
مشاهده: 327
تعداد صفحات: 42
سال انتشار: 1393

نسخه کامل طرح پژوهشی منتشر نشده است و در دسترس نیست.

  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این طرح پژوهشی:

چکیده طرح پژوهشی:

در طی سالهای ‮‭1388‬ تا ‮‭1392‬ شناسایی تکمیلی نماتدهای بیمارگر حشرات خانواده های ‭Heterorhabditidae‬، ‭Steinernematidae ‬و ‭Mermithidae ‬در ارسباران مورد بررسی قرار گرفت. نماتدهای بیمارگر دو خانواده اول با استفاده از تله حشره ای (به روش‭Galleria trap) ‬از نمونه های خاک جمع آوری شده و نماتدهای مرمیتیده از حشرات میزبان آلوده استخراج شدند. بطور کلی 1/%3 از نمونه های جمع آوری شده از خاک نسبت به وجود نماتدهای بیمارگر مثبت تشخیص داده شدند که خانواده های ‭Heterorhabditidae (‬جنس‭Heterorhabditis) ‬و ‭Steinernematidae (‬جنس ‭Steinernema) ‬به ترتیب 4/%1 و 7/%1 نمونه های حاوی نماتد را تشکیل می دادند. همه جدایه های دو جنس مذکور پس از استخراج از خاک با استفاده از لاروهای پروانه ‭Galleria mellonella ‬مجددا تکثیر و اثبات بیماریزایی شدند. تمام جدایه های متعلق به جنس‭Heterorhabditis ‬با استفاده از روشهای ریخت شناختی و ریخت سنجی تحت عنوان گونه ‭H. bacteriophora ‬و جدایه های متعلق به جنس ‭Steinernema ‬با استفاده از داده های ریخت شناختی، ریخت سنجی و آزمون دگرآمیزی به عنوان هفت گونه ‭S. feltiae‬، ‭S. carpocapsae ‬، ‭S. bicornutum‬، ‭S. scapterisci‬، ‭S. glaseri‬، ‭S. kraussei ‬و ‭S. arasbaranense n.sp. ‬شناسایی شدند. همچنین مرمیتیدهای بدست آمده از آلودگی طبیعی حشرات به عنوان دو گونه ‭Hexamermis albicans ‬و ‭Hexamermis sp. ‬تشخیص داده شدند. دو گونه ‭S. feltiae ‬و ‭H. albicans‬دارای بیشترین پراکنش در منطقه بودند اما سایر گونه ها هر کدام از یک یا دو محل بدست آمدند. از بین گونه های شناسایی شده ‭S. arasbaranense ‬بعنوان گونه جدید برای دنیای علم و گونه های ‭S. kraussei ‬، ‭S. scapterisci ‬و ‭H. albicans ‬برای اولین بار از ایران گزارش شدند. سنجش آزمایشگاهی بیمارگری برخی از نماتدها بر روی دو آفت مهم جنگلی انجام گرفت. در آزمایش اول تاثیر دو گونه ‭H. bacteriophora ‬و ‭S. bicornutum ‬بر روی لاروهای سن آخر سرخرطومی میوه خوار بلوط ‭Curculio glandium ‬در دو دامنه دمایی ؛‮‭24 21‬ ‭C ‬و ؛‮‭28 - 25‬ ‭C ‬بررسی گردید. حداکثر مرگ و میر ایجاد شده توسط ‭S. bicornutum ‬و ‭H. bacteriophora ‬در دمای ؛‮‭24-21‬ ‭C ‬به تر تیب ‮‭25‬ % و ‮‭58/3‬ % و در دمای ؛‮‭28- 25‬ ‭C ‬به تریتب ‮‭30/5‬ % و ‮‭63/5‬ % بود. به این ترتیب گونه ‭H. bacteriophora ‬در مقایسه با گونه ‭S. bicornutum ‬در هر دو دامنه دمایی مرگ و میر لاروی بیشتری را سبب شده است. تجزیه واریانس میزان مرگ و میر لاروهای آفت در تیمارهای مختلف نشان داد که گونه نماتد، دما و غلظت تاثیر معنی داری بر مرگ و میر دارند. با افزایش غلظت نماتد و دما تلفات لاروهای سرخرطومی نیز افزایش یافت. براساس تجزیه پروبیت، ‭LC‬‮‭50‬ نماتد ‭H. baecteriophora ‬در دو دامنه دمایی مورد آزمایش به ترتیب ‮‭1331‬ و ‮‭1037‬ ‭IJs/ml ‬و برای گونه ‭S. bicornutum ‬به ترتیب ‮‭5481‬ و ‮‭4062‬ ‭IJs/ml ‬محاسبه گردید. تجزیه رگرسیون لگاریتم غلظت و پروبیت تعداد لاروهای مرده، رابطه مثبت و معنی داری بین غلظت و مرگ و میر را در هر دو گونه و دامنه های دمایی نشان داد. در آزمایش دوم توانایی دو گونه ‭H. bacteriophora ‬و ‭S. carpocapsae ‬در کنترل زیستی پروانه برگ خوار دم قهوه ای بلوط، ‭Euproctis chrysorhoea‬، بر روی لاروهای سنین سوم، چهارم و پنجم آفت مورد بررسی قرار گرفت. بیشترین مرگ و میر لاروهای آفت با هر دو گونه نماتد در سن آخر لاروی و با غلظت ‮‭5000‬ ‭IJs/ml ‬بدست آمد. میانگین مرگ و میر لاروها با دو گونه ‭H. bacteriophora ‬و ‭S. carpocapsae ‬به ترتیب در لاروهای سن سوم ‮‭62.51‬ و ‮‭71.47‬ درصد، سن چهارم ‮‭06.52‬ و ‮‭49.67‬ درصد و سن پنجم ‮‭23.59‬ و ‮‭31.68‬ درصد محاسبه گردید. مقادیر ‭LC‬‮‭50‬ گونه‭H. bacteriophora ‬برای سنین سوم، چهارم و پنجم لاروی به ترتیب ،‮‭2138 2236‬ و ‮‭1592‬ ‭IJs/ml ‬محاسبه گردید و مقادیر فوق برای گونه ‭S. carpocapsae ‬به ترتیب،‮‭652 4472‬ و‮‭423‬ ‭IJs/ml ‬بود. بنابراین نماتد ‭S. carpocapsae ‬می تواند مرگ و میر بیشتری را در سنین چهارم و پنجم آفت بوجود آورد. در نهایت آزمایش صحرایی بیمارگری نماتدهای ‭H. bacteriophora ‬و ‭S. carpocapsae ‬بر روی لاروهای سن آخر سرخرطومی میوه خوار بلوط، ‭Curculio glandium ‬نتایج مثبتی نشان داد. حداکثر مرگ و میر لاروهای آفت توسط دو گونه نماتد به ترتیب ‮‭65/7‬ % و %‮‭76‬ محاسبه گردید. گونه ‭S. carpocapsae ‬در تمام غلظت ها تلفات بیشتری نسبت به گونه دیگر بوجود آورد و لذا می تواند بعنوان کاندید مناسبی جهت کنترل کاربردی آفت معرفی شود. تجزیه داده ها نشان داد که گونه نماتد و غلظت ها دارای اختلاف معنی دار از نظر ایجاد مرگ در لاروها هستند و تجزیه رگرسیون حاکی از رابطه مستقیم بین افزایش غلظت و مرگ و میر در هر دو گونه نماتد بود. مقادیر ‭LC‬‮‭50‬ برای گونه ‭H. bacteriophora ‬‮‭1258‬ ‭IJs/ml ‬و در گونه ‭S. carpocapsae ‬‮‭1584‬ ‭IJs/ml ‬بدست آمد. واژه های کلیدی: ارسباران، ارزیابی، نماتدهای بیمارگر حشرات، آفات جنگلی