جمع آوری و شناسایی بندپایان زیان آور و مفید گونه پده ‭(Populus euphratica Olive) ‬و تعیین آفات مهم آن در رویشگاه های طبیعی کشور(خوزستان)

استان خوزستان مهم ترین رویشگاه گونه پده در کشور محسوب می گردد. زیر پروژه جمع آوری و شناسایی بندپایان زیان آور و مفید گونه پده ‭(Populus euphratica Olive) ‬و تعیین آفات مهم آن در استان خوزستان از سال ‮‭1387‬ آغاز و به مدت 4 سال به مورد اجرا درآمد. در این بررسی، ابتدا سه ایستگاه در رویشگاه های حواشی رودخانه های دز، کارون و کرخه انتخاب گردید و نمونه برداری از بندپایان مختلف در طول فصول رویش گیاه میزبان به فاصله هر دو هفته یک بار در هر یک از ایستگاه ها صورت گرفت. روش نمونه برداری به صورت جمع آوری مستقیم بندپایان از روی گیاه میزبان، بکارگیری تله های میوه ای، نوری، اشنایدر و تله سرکه ای، جمع آوری شاخه های آلوده پده و پرورش مراحل نابالغ حشرات روی نهالهای گلدانی انجام شد. جهت نگهداری حشرات، برخی از انها اتاله شده و سپس داخل جعبه های کلکسیون قرارگرفتند، همچنین نمونه های کوچک داخل الکل ‮‭75‬ درصد قرار داده شدند. در این بررسی برای شناسایی بندپایان، از کتب مختلف و همچنین کلیدهای شناسایی اخذ شده از اینترنت، مقایسه آنها با نمونه های موجود در موزه حمایت و حفاظت موسسه و همچنین از وجود متخصصین داخلی و خارجی استفاده گردید. در این بررسی، از مجموع ‮‭111‬ نمونه جمع آوری شده از بندپایان زیان آور و مفید پده در رویشگاه های مختلف استان خوزستان، ‮‭23‬ گونه از بندپایان آفت، 9 گونه مورچه هم زیست با آفات و همچنین ‮‭76‬ نمونه از دشمنان طبیعی در سطح گونه، جنس و یا خانواده مورد شناسایی قرار گرفتند. بندپایان آفت شناسایی شده، متعلق به 6 راسته و‮‭16‬ خانواده و دشمنان طبیعی آنها ، متعلق به 8 راسته و ‮‭25‬ خانواده بودند. آفات مهم پده در استان خوزستان ‮‭11‬ گونه بوده که در بین آنها 8 گونه (با علامت *)، به عنوان آفت مشترک در سه رویشگاه مورد مطالعه بودند. اسامی این آفات در ذیل آورده شده است‭: Gypsonoma euphraticana Aims.*‬، ‭Egeirotrioza intermedia Baeva*‬، ‭Egeirotrioza ceardi (Bergevin)‬، ‭Syntomoza unicolor (Loginova & Parfentiev)*‬، ‭Chaitophorus euphraticus Hodjat*‬، ‭Salicicola kermanensis Lndgr.*‬، ‭Monosteira unicostata (Muls. & Rey)*‬، ‭Tetranychus urticae Groupe*‬، ‭Melanophyla picta Pall.*‬، ‭Microcerotermes buettikeri Chhotani& Bose‬، ‭Anacanthotermes vagans (Hagen). ‬کلید واژه ها: پده، بندپایان، آفات، دشمنان طبیعی، خوزستان.