مطالعه عملکرد دانه و خصوصیات مرفوفیزیولوژیکی تعدادی از گندم های بومی در شرایط دیم سرد

وجود تنوع طبیعی گیاهی از بدیهی ترین و ارزشمندترین ضروریات شروع کار اصلاح نبات به شمار می آید. به منظوراستفاده ازمنابع ژنتیکی ارزشمند دراصلاح گندم وارزیابی خصوصیات مرفوفیریولوژیک و مطالعه ارتباط بین صفات مختلف، تعداد ‮‭200‬ شماره از توده های گندم موجود در کلکسیون دانشگاه تهران در طی دو سال زراعی ( ‮‭1390-92‬ ) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه مورد ارزیابی قرار گرفتند. در سال اول بررسی تعداد ‮‭100‬ شماره بین ‮‭25‬ الی ‮‭100‬ درصد از سرما خسارت داشته و از بین رفته بودند و بقیه شماره ها به دلیل مخلوط بودن، اقدام به انتخاب خوشه گردید. در سال دوم اجرای پروژه صفات درصد سبز، تعداد روز تا ظهور سنبله، تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، طول پرشدن دانه، ارتفاع بوته وعملکرد دانه بررسی و نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب ‮‭2386‬ و ‮‭654‬ کیلوگرم در هکتار و دامنه تغییرات این صفت ‮‭1732‬ کیلوگرم بیشترین ضریب تغییرات مربوط به این صفت بود. دامنه اختلاف لاینهای گندم برای صفات تعداد روز تا ظهور سنبله وتعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک به ترتیب ‮‭15‬ و ‮‭24‬ روز، و برای ارتفاع بوته ‮‭40‬ سانتیمتر بود. با بررسی های تکمیلی وگروهبندی ژنوتیپ های مورد نظر، می توان از آنها در برنامه درصلاح گندم دیم استفاده کرد. واژه های کلیدی: کلکسیون گندم، درصد سبز، آماره های توصیفی، ضریب تغییرات