بررسی مقاومت ژنوتیپ های پیشرفته جو دیم به بیماری های برگی

استفاده از ارقام مقاوم موثرترین و اقتصادی ترین روش کنترل بیماریها می باشد. وجود آلودگی طبیعی این امکان را می دهد که بتوان با بررسی ارقام از بین آنها مقاومت را جستجو و مشخص کرد. بدین منظور مقاومت ‮‭112‬ لاین پیشرفته جو دیم نسبت به بیماریهای مهم لکه برگی در سال زراعی ‮‭1391-92‬ در مرحله گیاه کامل در مناطق گنبد، مریوان و میاندوآب مورد ارزیابی قرار گرفتند. هر لاین در دو خط یک متری و به فاصله ‮‭30‬ سانتی متر از یکدیگر کاشته شدند. به فاصله هر ‮‭10‬ لاین و نیز در حاشیه خزانه رقم حساس افضل کاشته شد. یادداشت برداری از واکنش لاینها براساس روش ساری و پرسکات تغییر یافته توسط ایال و همکاران در مقیاس ‮‭00-99‬ و شدت آلودگی بیماری زنگ قهوه ای بر اساس مقیاس اصلاح شده کاب و همچنین تیپ آلودگی ‭R(‬مقاوم)، ‭MR(‬نیمه مقاوم)، ‭MS (‬نیمه حساس) و ‭S (‬حساس) بر اساس روش رولفز و همکاران انجام شد. در منطقه گنبد بیماری زنگ قهوه ای، لکه توری و لکه قهوه ای معمولی جو در بین ژنوتیپ های مختلف ظاهر گردید. نتایج عکس العمل گیاه کامل نسبت به بیماری زنگ قهوه ای جو در منطقه گنبد نشان داد ‮‭67‬ درصد لاینها واکنش حساسیت از خود نشان دادند و در ارزیابی شدت بیماری لکه قهوه ای معمولی جو، ‮‭28‬درصد لاینها حساس و ‮‭15‬ درصد لاینها نیمه حساس برآورد شد. نسبت به بیماری لکه توری تعداد ‮‭15‬ لاین نیمه حساس، 5 لاین نیمه مقاوم و 3 لاین مقاوم و سایر لاینها بدون علایم بیماری بودند. در منطقه مریوان علایم بیماری سفیدک پودری، اسکالد و لکه قهوه ای معمولی جو در بین ژنوتیپ های مختلف مشاهده گردید. نسبت به بیماری سفیدک پودری تعداد 9 لاین نیمه مقاوم و مابقی لاینها بدون علایم بودند. نسبت به بیماری اسکالد تعداد ‮‭37‬ لاین مقاوم، 1 لاین نیمه مقاوم و سایر لاینها بدون علایم بودند. در ارزیابی شدت بیماری لکه قهوه ای معمولی جو، تعداد 3 لاین نیمه حساس، 1 لاین نیمه مقاوم و 3 لاین مقاوم برآورد شد. در منطقه میاندوآب، بیماری سفیدک پودری، زنگ قهوه ای، زنگ زرد و لکه قهوه ای معمولی جو در بین ژنوتیپ های مختلف مشاهده شد. ‮‭40‬درصد لاینها نیمه حساس و 8 درصد لاینها حساس به بیماری سفیدک پودری بودند. در ارزیابی شدت بیماری لکه قهوه ای معمولی جو، تعداد 3 لاین حساس، 9 لاین نیمه حساس و 2 لاین مقاوم برآورد شد و نتایج عکس العمل گیاه کامل نسبت به بیماری زنگ قهوه ای جو در منطقه میاندوآب نشان داد تعداد 2 لاین نیمه حساس و ‮‭55‬ لاین واکنش حساسیت از خود نشان دادند. در خصوص بیماری زنگ زرد ‮‭11‬درصد لاینها حساس و سایر لاینها بدون علایم بیماری بودند. بنابراین با تعیین ژنهای مقاومت موجود در ارقام و لاینهای مختلف می توان از آنها در جهت ایجاد مقاومت و تولید ارقام مقاوم به این بیماری ها استفاده کرد. واژه های کلیدی: جو - مقاومت- اسکالد - لکه قهوه ای معمولی - سفیدک پودری