بررسی رتبه بندی کشورهای آسیای جنوب غربی در حوزه میکروب شناسی با تاکید بر خود استنادی در پایگاه اطلاعاتی وب آو ساینس از سال ‭2002 ‬تا ‭2011‬

میزان تولیدات علمی نمایه شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر نظیر وب آو ساینس از معیارهای مهم رتبه بندی کشورها است. با توجه به این که در سند چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران در افق ‮‭1404‬ بر کشورهای آسیای جنوب غربی (شامل آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و کشورهای همسایه) تاکید شده است، در این پژوهش نیز این کشورها به منظور تحلیل، انتخاب شده است، تا در راستای این سند گامی برداشته شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تاثیر خوداستنادی، به عنوان یکی از عوامل تا ثیرگذار بر رتبه بندی کشورهای آسیای غربی در حوزه میکروب شناسی بوده است. این پژوهش در حوزه علم سنجی بوده و از روش تحلیل استنادی استفاده شده است. گردآوری داده های مورد نیاز از پایگاه وب آو ساینس صورت گرفته است . بدین صورت که ابتدا کشور مورد نظر جستجو شده و سپس با اعمال محدودیت سال و طبقه بندی موضوعی، مقالات مورد نظر استخراج، و به منظور تجزیه و تحلیل، به صورت دستی وارد صفحه گسترده اکسل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که براساس تعداد کل مقالات، به ترتیب کشورهای ترکیه با ،‮‭1525‬ رژیم اشغالگر قدس با ‮‭1511‬ و ایران با ‮‭763‬ مقاله، رتبه های اول تا سوم را کسب کردند. براساس میانگین رشد سالانه تعداد مقالات به ترتیب کشورهای قطر با ‮‭44‬/%،‮‭74‬ ایران با ‮‭25‬/%،‮‭57‬ عربستان با ‮‭69‬/%،‮‭49‬ براساس میانگین کل استناد به هر مقاله با احتساب خوداستنادی، قبرس با ‮‭56‬/،‮‭22‬ رژیم اشغالگر قدس با ‮‭21/04‬ و کویت با ‮‭10‬/،‮‭16‬ به ترتیب رتبه های اول تا سوم و براساس میانگین کل استناد به هر مقاله بدون احتساب خوداستنادی، قبرس با ‮‭32‬/،‮‭22‬ رژیم اشغالگر قدس با ‮‭04‬/،‮‭20‬ و لبنان با ‮‭15/52‬ به ترتیب رتبه های اول تا سوم را کسب کردند. براساس شاخص هرش کل رژیم اشغالگر قدس با ،‮‭73‬ ترکیه با ‮‭45‬ و پاکستان با ،‮‭27‬ به ترتیب رتبه های اول تا سوم و ایران با شاخص هرش ‮‭26‬ در رتبه چهارم قرار دارد. براساس میانگین ضریب تاثیر کل با احتساب خوداستنادی و بدون احتساب خوداستنادی، رژیم اشغالگر قدس با ‮‭001‬/،4 گرجستان با ‮‭3/690‬ و لبنان با ‮‭225‬/،3 به ترتیب رتبه های اول تا سوم قرار دارند. ایران نیز با احتساب خوداستنادی و میانگین ‮‭2/287‬ در رتبه یازدهم ، و بدون احتساب خوداستنادی و میانگین ‮‭2/071‬ در رتبه دوازدهم قرار دارد. در مجموع، وضعیت ایران در حوزه میکروب شناسی نسبت به سایر کشورهای مورد مطالعه از نظر روند رشد تعداد مقالات در پایگاه ، با توجه به اینکه ایران رتبه دوم را دارد، مطلوب ارزیابی می گردد. اما از نظر روند رشد سالانه ضریب تاثیر، شاخص فوریت و میانگین استناد به هر مقاله در حوزه میکروب شناسی رتبه ایران مناسب نیست. از نظر شاخص هرش کل نیز با توجه به این که ایران در بین کشورهای منطقه بعد از کشورهای رژیم اشغالگر قدس، ترکیه و پاکستان در رتبه چهارم قرار می گیرد، وضعیت مطلوبی دارد. از نظر درصد خوداستنادی، ایران با درصد خوداستنادی ‮‭42‬/،0 بعد از کشورهایی قرار می گیرد که درصد خوداستنادی آن ها صفر می باشد. به طور کلی وضعیت خوداستنادی نویسندگان ایرانی حوزه میکروب شناسی در پایگاه وب آو ساینس مطلوب و قابل قبول ارزیابی می گردد. همچنین، وضعیت ایران از نظر رشد کمی، مطلوب است ؛ ولی از نظر رشد شاخص های کیفی مورد مطالعه در این پژوهش، وضعیت نامطلوبی دارد. علاوه بر این، اگر آهنگ رشد کم ی و کیفی مقالات ایرانیان بر همین اساس پیش رود، در چشم انداز ‮‭1404‬ از نظر کم ی به رتبه نخست خواهیم رسید ولی از نظر شاخص های کیفی در جایگاه نخست نخواهیم بود.ه کلمات کلیدی: میکروب شناسی، خوداستنادی، ضریب تاثیر، تحلیل استنادی، آسیای جنوب غربی، پایگاه اطلاعاتی وب آو ساینس ، رتبه بندی، علم سنجی، مقالات.