بررسی اثر روش های کشت و زمان انتقال بر زودرسی، خصوصیات کمی و کیفی ژنوتیپ های پیاز در استان خوزستان

به منظور تعیین مناسب ترین سیستم کاشت، تاریخ انتقال و ژنوتیپ برای زودرس کردن پیاز در خوزستان این آزمایش به مدت دو سال زراعی (‮‭1391-93‬) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان و مزارع شهرستان باغملک انجام گرقت. این پژوهش به صورت آزمایش اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل دو روش کاشت: نشایی و سوخچه ‭(set) ‬و چهار ژنوتیپ پیاز شامل جمعیت بهبود یافته بهبهان، توده محلی رامهرمز، رقم تگزاس ارلی گرانو و پریماورا و سه زمان انتقال اول و پانزده مهر واول آبان ماه به صورت فاکتوریل در کرت های فرعی در نظر گرفته شدند. مقایسه سه تاریخ انتقال در سیستم کشت سوخچه در سال اول مشخص نمود که تاریخ انتقال اول آبان ماه حداکثر عملکرد کل و قابل فروش را تولید نمود و بر دو تاریخ انتقال دیگر در سطح معنی دار%1 برتری داشت. عملکرد کل وقابل فروش رقم پریماورا بر سه ژنوتیپ دیگر در سطح معنی دار %1 بیشتر بود. اختلاف عملکرد کل و قابل فروش دو سیستم کاشت در تاریخ انتقال اول آبان ماه معنی دار نبود. در سال دوم آزمایش تاریخ انتقال تاثیر معنی داری بر عملکرد کل و قابل فروش سوخ نداشت. عملکرد کل و قابل فروش سیستم کاشت سوخچه بر سیستم کشت نشایی در سطح معنی دار %1 بیشتر بود. رقم پریماورا حداکثر عملکرد کل و قابل فروش را تولید نمود. نتایج تجزیه واریانس مرکب سه تاریخ انتقال در سیستم کشت سوخچه نشان دادکه حداکثر عملکرد کل و قابل فروش به تاریخ انتقال اول آبان ماه تعلق داشت. با به تعویق افتادن تاریخ انتقال درصد بولتینگ و دوقلویی کاهش یافت. کمترین درصد بولتینگ و دو قلویی به رقم پریماورا مربوط بود. اگر چه حداکثر عملکرد کل و قابل فروش توسط رقم پریماورا در تاریخ انتقال اول آبان ماه تولید شد ولی با توجه به بیشتر بودن درآمد کشاورزان در تاریخ انتقال اول مهر ماه، برای زودرس کردن پیاز در استان خوزستان کاشت رقم پریماورا در سیستم کشت سوخچه و در تاریخ انتقال اول مهرماه توصیه می شود. واژه های کلیدی: پیاز، تاریخ انتقال، روش کاشت، ژنوتیپ، زودرسی