بررسی علل خشکیدگی و زوال مودر منطقه بردسکن، کاشمر و خلیل آباد

در طی سالهای ‮‭1390-1388‬ از باغات انگور مناطق کاشمر، بردسکن و خلیل آباد ازعلایم بیماریهای ویروسی و فیتوپلاسمایی انگور نمونه گیری شد. در تحقیق اخیر ردیابی پنج ویروس مهم انگور شامل ویروسهای ‭GFLV‬، ‭GVA‬، ‭GLRaV‬1 و ‭GLRaV‬3 و ‭GFKV ‬با تعداد ‮‭124‬ نمونه جهت آزمون دو طرفه الیزا انجام شد. از ‮‭124‬ نمونه، ‮‭45‬ نمونه به بیماری برگ بادبزنی واکنش مثبت نشان دادند. درصد آلودگی از صفر تا %‮‭36‬ متغیر و آلوده ترین منطقه شهرستان خلیل آباد بود. یکی از مهمترین عوامل زوال و کاهش تولید انگور بیماری برگ بادبزنی مو میباشد. این بیماری دارای علایم و تیپ های مختلف با شدت گوناگونی است. علایم شامل تیپ های مختلف موزاییک از خفیف تا موزاییک شدید، علایم کلروتیک تا زرد وحتی به رنگ زرد کروم روی برگها متغییر می باشد. علایم روی سر شاخه ها به صورت کوتاه شدن فاصله میانگره ها و اختلال در شاخه زایی بود (کورچشمه). همچنین برخی گیاهان علایم بیماری فیتوپلاسما را به صورت خشک شدن ناگهانی برگ وسوختگی نشان دادند. سوختگی حاشیه برگها تا قسمت مرکزی پهنک برگ ادامه پیدا کرده و لکه های قرمز بین رگبرگها (لامینای برگ)مشاهده شد. ردیابی فیتوپلاسما براساس تکنیک ‭PCR-RFLP ‬صورت گرفت. نتایج این تحقیق به نظر می رسد فیتوپلاسمای آلوده کننده درختان مو در استان خراسان بر اساس ژن ریبوزومی ‮‭16‬‭S ‬از سایر فیتوپلاسماهای درختان مو در دنیا قابل تمایز و احتمالا به زیر گروه ‮‭16‬‭SrXII-A ‬تعلق دارد. همچنین بیمارگر باکتریایی و قارچی مانند بیماری اسکا نیز در این نمونه ها جدا نگردید. علایم بیماری با گرمای هوا و استرس خشکی تشدید می شود. علایم مشاهده شده از نظر فیزیولوژیکی مشابه علایم ناشی از استرس خشکی،اختلال در حرکت آب، کمبود مواد غذایی و آلودگی به بیمارگرهای آوندی است. بطور کلی زوال مو در مناطق یاد شده احتمالا کمپلکسی از عوامل پاتوژنیک و غیر پاتوژنیک بوده و نیاز به بررسیهای بیشتری می باشد.