بررسی پساب های خروجی آب های مزارع سرد آبی انفرادی

این تحقیق با هدف ارزیابی تاثیرات زیست محیطی پساب حاصل ازکار گاههای پرورش ماهی سرد آبی (قزل آلا) در سال ‮‭1388-89‬صورت پذیرفت . نمونه برداریها از چهارکارگاه پرورش ماهی سرد آبی انفرادی (در دونقطه ورودی و خروجی) و 8 ایستگاه مطالعاتی رودخانه گاماسیاب انجام گرفت . استخر های انفرادی عبارتند از : استخر ‭A ‬یا مدار بسته (با ظرفیت تولید ‮‭200‬تن) منبع آب چاه ، استخر ‭B (‬با ظرفیت تولید ‮‭11‬ تن) منبع آب چاه ، استخر ‭C (‬باظرفیت تولید ‮‭18‬ تن) منبع آب چشمه و رودخانه ، استخر ‭D (‬با ظرفیت تولید 4 تن) منبع آب قنات بوده است . آنالیز پارامتر فیزیکی و شیمیایی بر اساس روش کار استاندارد آب و فاضلاب آمریکا و همچنین میزان غلظت فلز ات سنگین (مس ، روی ، سرب ، کادمیم ، کروم ، آهن ، کبالت ، نیکل و جیوه کل) و میزان بار آلودگی میکروبی سنجش شد . بر اساس نتایج مشخص گردید پساب خروجی مزارع پرورش ماهی نقش بسزایی در افزایش میزان مواد مغذی ، مواد معلق جامد ، ‭COD ‬، ‭BOD‬5 داشته و بین مقادیر این پارامترها با میزان غذا و تراکم ماهی ارتباط مستقیم بر قرار بوده است. این افزایش در استخر ‭A ‬بدلیل افزایش تراکم ماهی از یک طرف و نیز عدم کفایت دستگاههای تصفیه آب بیشتر از سیستم های معمولی بوده است . بر اساس نتایج حاصله از اندازه گیریهای میدانی و آنالیز آزمایشگاهی پارا مترهای فیزیک و شیمیایی آب در کار گاههای مورد بررسی طبق نتایج حاصله و با مقایسه میانگین ها با استفاده از آنالیز واریانس یکطرفه ‭ANOVA ‬با ‮‭95‬ در صد اطمینان نتیجه گیری شدکه بین میزان مواد مغذی و مواد آلی در پساب خروجی اثرات افزایشی معنی داری مشاهده شد(‮‭0/05‬‭p<).‬برآوردحداکثرمیزان بارآلی‭(BOD‬5،‭COD) ‬، مواد معلق جامد، فسفر و نیتروژن به ترتیب برای استخر : ‮‭8/5‬ ، ‮‭29/163‬ ، ‮‭4 02/74‬،/‮‭59‬ ‭A ‬و ‮‭23/7‬و برای استخر ‮‭26/2‬ ، ‮‭334‬/،‮‭44 8‬/،‮‭95/20 49‬ ‭: B ‬و ‮‭33/26‬ و برای استخر ‮‭26/0‬ ، ‮‭4/194‬ ، ‮‭29/108‬ ، ‮‭95/19‬ ‭:C ‬و ‮‭18/25‬ و برای استخر : ‮‭28/1‬ ، ‮‭61/167‬ ، ‮‭81/15‬ ، ‮‭14/5‬ ‭D ‬و ‮‭13/08‬کیلوگرم درروز بوده است . نتایج فلزات سنگین نشان میدهد که غلظت فلزات اندازه گیری شده پایین تر از سطح مجاز استاندارد زیست محیطی می باشد. در رودخانه گاماسیاب نتایج آنالیز نمونه ها در بالا دست رودخانه نسبت به خروجی کارگاههای پرورش ماهی باز گوکننده عدم تاثیر پسابهای تولید شده بر کیفیت آب رودخانه بوده و پس از خروجیها تغییری در غلظت پارامترهای اندازه گیری شده مشاهده نشد و کار گاههای مزارع پرورش ماهی در حاشیه رودخانه تاثیر منفی براکوسیستم رودخانه نداشته است. بنابر این عدم تغییر میزان پارامترهای کیفی آب در محل تلاقی پساب کارگاههای پرورش ماهی با رودخانه و در قسمتهای پایین دست نسبت به بالا دست رودخانه گویای خودپالایی بوده و حاکی از این است که آلودگی از شدت خاصی بر خوردار نبوده و نشان از کاهش بار آلودگی دارد . نتایج حاصل نشان میدهد که اگر چه غلظت بعضی از پارامترهای اندازه گیری شده در پساب خروجی کارگاهها تغییر کرده و کیفیت آب پساب را پایین آورده اما نتایج بدست آمده با مراجع استاندارد جهت استفاده مجدد آبزی پروری و کشاورزی این تغییرات کیفی در حد بحرانی نبوده و با اعمال مدیریت صحیح در کار گاههای پرورش ماهی و اعمال مدیریت مناسب در تغذیه و کیفیت غذا در میزان کاهش آلودگی نقش مهمی ایفا می نماید . واژگان کلیدی : سیستم مدار بسته ، رودخانه گاماسیاب ، پرورش ماهی ، کشاورزی ، فلزات سنگین