مطالعه ویژگی های زراعی و عملکرد لاین های خالص برنج در آزمایش مقایسه ای مقدماتی

یکی از اهداف مهم در اصلاح برنج، داشتن عملکرد محصول بالاتر از شاهد، به همراه کیفیت پخت مناسب می باشد. اولین مرحله از مراحل معرفی رقم بعد از خالص سازی لاینها در نسل ششم، انجام آزمایش مشاهده ای می باشد. در آزمایش مشاهده ای سال ،‮‭91‬ تعداد ‮‭10‬ لاین منتخب از پدیگری به همراه دو رقم شاهد شیرودی و فجر در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار مورد مقایسه قرار گرفتند. صفات مورد بررسی شامل ارتفاع بوته، تعداد پنجه موثر، تاریخ ‮‭50‬ % گلدهی، طول خوشه، تعداد کل گلچه، تعداد دانه های پر و پوک، درصد دانه پر و پوک و نهایتا میزان محصول (عملکرد) بودند. نتایج کلی این بررسی نشان داد که تعداد 5 لاین -به شماره های 9 (‮‭2769-25-3-1-1-24‬)، 7 (‮‭2805 -1-1-4-3-1‬)، 2 (‮‭28011-1-3-2-1-1‬)، 8 (‮‭2769-25-3-1-1-17‬) و 4 (‮‭28142-46-1-11‬) از نظر عملکرد تفاوت معنی داری نداشتند، اما از نظر تعداد پنجه اختلاف آن ها معنی دار بود. به طور کلی نتایجی که از این آزمایش میتوان گرفت این است که لاین شماره 8 (‮‭2769-25-3-1-1-17‬) از نظر صفات کم ی مانند تعداد پنجه کمتر(‮‭10/67‬عدد)، ارتفاع بوته مناسبتر (‮‭137‬ سانتیمتر)، تعداد دانه پر در خوشه بیشتر(‮‭208‬عدد)، بالا بودن درصد دانه پر (‮‭90/8‬ %)، درصد دانه پوک کمتر(2/%9)، طول خوشه ‮‭38/4‬ و عملکرد ‮‭6/6‬ (تن در هکتار) که در گروه بندی در کلاس ‭a ‬قرار میگیرد، و از طرف دیگر این لاین در بین همه لاینها دارای هر سه صفت کیفی دانه یعنی درصد آمیلوز متوسط، غلظت ژل متوسط و معیاردرجه حرارت ژلاتینه شدن متوسط در حد مطلوب بوده و از اولویت انتخاب برای آزمایش بالاتر برخوردار می باشد. کلمات کلیدی: مقایسه عملکرد مقدماتی، لاین برنج، کیفیت دانه، آمیلوز