بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه لاین های جو در آزمایش های یکنواخت سراسری مناطق سردسیر دیم (گزارش منطقه ای کردستان)

جو یکی از محصولات اساسی کشور است که در سطح ‮‭1/54‬ میلیون هکتار در شرایط آبی و دیم کشت می شود، که از نظر سطح زیر کشت این محصول در رتبه دوم کشوری قرار می گیرد. به منظور انتخاب و معرفی ارقام پرمحصول و سازگار جو برای مناطق سردسیر دیم کشور، این آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ‮‭13‬ ژنوتیپ و ارقام شاهد سهند و آبیدر در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم قاملو درچهار تکرار و به مدت 3 سال زراعی (‮‭1389-1392‬) اجرا شد. تجزیه واریانس ساده عملکرد دانه در هرمحیط و تجزیه واریانس مرکب در سال های مختلف انجام شد. اثرات سال در این تجزیه در سطح 1 % معنی دار بوده و متوسط عملکرد ژنوتیپ ها به میزان ‮‭2994‬ کیلوگرم در هکتار در سال اول اجرای پروژه با در نظر گرفتن حداقل اختلاف معنی دار ‮‭471/3‬ کیلوگرم در هکتار، بیشتر از متوسط عملکرد ارقام (‮‭2895‬ کیلوگرم در هکتار در سال سوم و ‮‭1651‬ کیلوگرم در هکتار در سال دوم) در دو سال دیگراجرای آزمایش بود. رقم نیز در سطح 5 % معنی دار بوده و رقم شماره 4 با متوسط عملکرد ‮‭2791‬ کیلوگرم در هکتار و با در نظر گرفتن حداقل اختلاف معنی دار‮‭346/3‬کیلوگرم در هکتار در کلاس رقم شاهد آبیدر با متوسط عملکرد ‮‭2649‬ کیلوگرم در هکتار بوده است. لاین های شماره ،‮‭3 4‬ و ‮‭10‬ نیز به ترتیب با متوسط عملکرد ،‮‭2758 2791‬ و ‮‭2669‬ کیلوگرم در هکتار به طور محسوس از رقم شاهد آبیدر برتر بودند. اثرات متقابل رقم وسال معنی دار نیز در سطح %5 بود و با در نظر گرفتن حداقل اختلاف معنی دار ‮‭599/9‬کیلوگرم در هکتار، ارقام شماره ،‮‭3 4‬ و 5 به ترتیب با متوسط عملکرد ،‮‭3375 3403‬ و ‮‭3301‬ کیلوگرم در هکتار در سال اول اجرای آزمایش دارای بیشترین عملکرد نسبت به رقم شاهد آبیدر و دیگر ژنوتیپ های شرکت داده شده در آزمایش بودند. واژه های کلیدی: سازگاری، پایداری عملکرد دانه، جو، سردسیر، دیم.