بررسی و مقایسه عملکرد لاین های پیشرفته گندم نان با ارقام تجارتی در شرایط زارع مازندران

این بررسی به منظور مطالعه و مقایسه عملکرد پنج لاین پیشرفته گندم بهاره از آزمایش یکنواخت سراسری سال ‮‭91‬ شامل : ‮‭91-10‬‭-N-‬‮‭9-91‬ ، ‭N-‬‮‭8-91‬ ، ‭N-‬‮‭8-91‬ ،‮‭14‬ ‭N ‬و ‮‭91-17‬‭-N ‬با ارقام شاهد گنبد و مروارید انجام گرفته است. علاوه بر مقایسات عملکرد مقرر شد تا تحمل به بیماری های رایج هر یک از ژنوتیپها در دو مکان نکا و فریم با شرایط متفاوت آب و هوایی نیز برآورد گردد که متاسفانه به علت یخبندان در زمانهای جوانه زنی و پنجه دهی از یکسو و خشکی مفرط در مرحله ابتدای گلدهی تا زمان برداشت از سوی دیگر میزان تحمل مواد به بیماری ها به نتیجه نرسید . از آنجا که در منطقه کوهستانی فریم، گندم یک ماه زودتر از منطقه دشت بهشهر کشت می گردد لذا آزمایش در دو زمان متفاوت با 3 تکرار و درسطح ‮‭12‬ متر مربع کاشته شده است. یادداشت برداری های زراعی شامل ارتفاع بوته، دوره گلدهی، دوره رسیدن در طول دوره داشت انجام و پس از برداشت، عملکرد هر کرت در هر مکان توزین و پس از مشخص نمودن وزن هزار دانه، بترتیب برای هر مکان و دو مکان، تجزیه واریانس ساده و مرکب صورت پذیرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که ژنوتیپ ها تفاوت معنی داری را در سطح %1 و %5 بترتیب در بهشهر و فریم از خود نشان نداده اند. در تجزیه مرکب نیز اثر ساده ژنوتیپ و اثر متقابل مکان در ژنوتیپ در سطح %1 معنی دار نگردید. اگر چه اثر مکان معنی دار شد اما بخاطر خشکی مفرط، ژنوتیپ ها نتوانستند پتانسیل واقعی عملکرد و میزان تحمل خود را به بیماری ها نشان دهند. با استفاده ار مقایسه میانگین به روش دانکن مشخص گردید که لاین های بشماره و ‮‭14‬ و‮‭10‬ و ‮‭17‬ نسبت به بقیه برتر بوده اند اما با توجه به واکنش آنها نسبت به بیماری در خزانه بیماری های گندم لاینهای ، 8 و 9 و ‮‭17‬ جهت شرکت درطرح تحقیقی ترویجی در سال ‮‭93-94‬ در نظر گرفته شدند. واژه های کلیدی: گندم نان، بیماری های گندم ، شرایط زارع، ‭Onfarm conditions