بررسی نقش افزودنی ها در کاهش دز مصرفی حشره کش های فنیتروتیون و دلتامترین در کنترل شیمیایی سن گندم‭) Eurygaster integriceps Put. (Het. Scutelleridae‬

سن گندم مهمترین آفت گندم و جو در استان بوده و هر ساله در سطح وسیعی برعلیه این آفت مبارزه شیمیایی انجام می گیرد. به منظور بررسی نقش افزودنی ها در کاهش دز مصرفی حشره کش های فنیتروتیون و دلتامترین درکنترل شیمیایی سن گندم، آزمایش مزرعه ای با ‮‭11‬ تیمار که عبارت بودند از: فنیتروتیون %‮‭1 50‬ ‭EC ‬لیتر در هکتار، دلتامترین ‮‭5.2 300‬‭% EC ‬میلی لیتر در هکتار، روغن بدون آب ‮‭0/5‬ در هزار + فنیتروتیون ‮‭800 50‬ ‭EC ‬میلی لیتر در هکتار، روغن مایونز ‮‭0/5‬ در هزار + فنیتروتیون ‮‭800 50‬ ‭EC ‬میلی لیتر در هکتار، روغن سیتویت ‮‭0/5‬ در هزار + فنیتروتیون ‮‭800 50‬ ‭EC ‬میلی لیتر در هکتار، روغن بدون آب ‮‭0/5‬ در هزار + دلتامترین ‮‭5250.2‬ ‭EC ‬میلی لیتر در هکتار، روغن مایونز ‮‭0/5‬ در هزار + دلتامترین ‮‭5250.2‬ ‭EC ‬میلی لیتر در هکتار، روغن سیتویت ‮‭0/5‬ در هزار + دلتامترین ‮‭5250.2‬ ‭EC ‬میلی لیتر در هکتار، شاهد روغن بدون آب ‮‭0/5‬ در هزار، شاهد روغن مایونز ‮‭0/5‬ در هزار، شاهد روغن سیتویت ‮‭0/5‬ در هزار در 4 تکرار بصورت طرح بلوک های کامل تصادفی بر روی گندم رقم سرداری دیم در روستای قلعه شهرستان قروه و روستای رحمت آباد شهرستان بیجار کردستان در سال ‮‭1389‬ و‮‭1390‬ به اجرا درآمد. سمپاشی در مرحله ی سن مادر و پوره های سن گندم انجام شد. نتایج نشان داد که تیمارها با هر سه شاهد از لحاظ کارایی با هم تفاوت معنی داری دارند به نحوی که در روز سوم بعد از سمپاشی میزان تلفات سن مادر از ‮‭31/67‬ تا ‮‭79/57‬ درصد بود. همچنین در روزهای ‮‭15‬ و‮‭20‬ میزان تلفات از ‮‭82/22‬ تا ‮‭100‬ درصد می باشد. در مورد درصد تلفات بر روی پوره سن گندم در تمام تیمارها تقریبا یکسان و برابر‮‭95/96‬ تا‮‭100‬ درصد بود. در مورد درصد سن زدگی و عملکرد بین تیمارشاهد و سایر تیمارها اختلاف معنی داری وجود داشت، تجزیه واریانس عملکرد شامل کارایی تیمارها، عملکرد دانه و درصد سن زدگی، مشخص کرد که بین تیمارهای آزمایشی اختلاف معنی داری وجود نداشت(‮‭05.0‬ ‭< P). ‬مقایسه میانگین تیمارها نیز نشان داد استفاده از مواد افزودنی مانند روغنها با حشره کش ها در کنترل جمعیت آفت کاملا موثر بوده. استفاده از روغن ها به نسبت ‮‭0/5‬ در هزار، میتواند کارایی و داوم حشره کش ها را در کنترل شیمیایی علیه سن مادر و پوره ها افزایش دهد. واژگان کلیدی: سن گندم، مواد افزودنی، حشره کش دلتامترین و فنیتروتیون، کنترل شیمیایی