بررسی و انتخاب در توده ها و نسل های در حال تفکیک در گندم نان و آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی در اردبیل

دراین بررسی تعداد ‮‭166‬ توده F2 ارسالی از کرج و تعداد ‮‭101‬ شماره در نسلهای F3 و F4 ( تعداد ‮‭83‬ شماره F3 و تعداد ‮‭18‬ شماره F4) و تعداد ‮‭153‬ شماره در نسلهای F5 ، F6 وF7 ( تعداد ‮‭78‬ شماره ،F5 تعداد ‮‭58‬ شماره F6 و تعداد ‮‭17‬ شماره F7 ) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی اردبیل مورد ارزیابی قرار گرفتند. در توده های F2 و F3 با روش انتخابی بالک تغییر یافته ‭(Modified bulk)‬از هر توده بین ‮‭20‬ الی ‮‭30‬ بوته انتخاب و بذور آنها جهت بررسیهای آتی بالک شدند. ولی درنسلهای F،5F4 و F6 روش اداره نسل ها به صورت پدیگری‭(Pedigree Method) ‬بود. توده های F2 در6 خط ‮‭20‬ متری و توده هایF3و F4 هر کدام در6 خط ‮‭10‬ متریکشت شدند و درنسلهای F5 به بعد هریک ازشماره ها در 6 خط 2 متری کشت و انتخاب به روش پدیگری انجام گرفت. پس ازسنبله رفتن کامل بوته هاو ظهور بیماریها بر مبنای معیار انتخاب که شامل ارتفاع مناسب ، تعداد پنجه های باروربیشتر( پرپنجه بودن) یکسان بودن پنجه ها و مقاومت به بیماریها به خصوص زنگ زرد و قهوه ای، مقاومت به ریزش، ورس و استحکام ساقه و غیره بوته های برتر انتخاب و خصوصیات بذری سنبله ها مانند عدم چروکیدگی ، شیشه ای بودن بذور، بوته های انتخابی ارزیابی گردیده و بالک شدند. همچنین خطهایی که از نسل F5به بعد به خلوص ژنتیکی رسیده بودند و هیچگونه تنوع و تغییرات فنوتیپی در داخل آنها مشاهده نمی شد و همچنین دارای صفات مطلوب زراعی، پنجه های بارور بیشتر و مقاوم به بیماری ها و غیره نسبت به شاهد ها بودند به صورت بالک برداشت و به همراه دو شاهد منطقه در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی ایستگاهی مورد ارزیابی قرار گرفتند که تعداد ‮‭20‬ لاین خالص گندم به همراه دو شاهد منطقه بنامهای میهن و زارع در ‮‭30‬ کرت آزمایشی در قالب طرح آزمایش مقایسه عملکرد بدون تکرار ایستگاهی مورد بررسی قرار گرفتند و از توده های F2 تعداد ‮‭60‬شماره جهت بررسی درنسل F3 سال بعد و ازتوده های F3 تعداد ‮‭29‬شماره جهت بررسی درنسل F4 سال بعد و از نسلF4 تعداد ‮‭27‬ تک بوته جهت بررسی درنسل F5 سال بعد و از نسل F5 تعداد ‮‭55‬تک بوته جهت بررسی در نسل F6سال بعد و از نسل F6 تعداد ‮‭48‬ تک بوته جهت بررسی در نسل F7سال بعد انتخاب شدند و همچنین تعداد ‮‭22‬ شماره از نسلهای F5 ، F6 و F7 که به خلوص ژنتیکی رسیده بودند به صورت بالک برداشت و جهت بررسی در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی سال آتی انتخاب گردیدند. از تعداد ‮‭20‬ لاین مورد بررسی در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی ایستگاهی به روش رسم نمودار تعداد‮‭14‬ لاین برتر از شاهدهای میهن و زارع جهت برسی بیشتر در آزمایشات پیشرفته تر مقایسه عملکرد مقدماتی یکنواخت منطقه ای اقلیم سرد سال بعد هدایت شدند. واژه های کلیدی : بالک تغییر یافته، روش پدیگری،گندم نان،نسل های در حال تفکیک