ارزیابی ژنوتیپ های تریتیکاله از لحاظ خصوصیات زراعی و عملکرد دانه در شرایط دیم سردسیر

تریتیکاله گیاه زراعی جدیدی متعلق به غلات بوده و با داشتن پتانسیل بالای تولید می تواند نقش مهمی را در تامین بخشی از نیازهای غذایی انسان ایفا نماید. این تحقیق به منظور دستیابی به ژنوتیپ های پرمحصول تریتیکاله که واجد صفات موثر در افزایش عملکرد در شرایط دیم مناطق سردسیر باشند، در سال زراعی ‮‭1391-92‬ در ایستگاه های تحقیقات کشاورزی دیم مراغه، ارومیه و شیروان (خراسان شمالی) اجراگردید. در این تحقیق ‮‭22‬ لاین تریتیکاله انتخابی از آزمایش های سال قبل ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه به همراه گندم آذر2 و لاین پیشرفته ‭.../Gaur ‬به عنوان شاهد در قالب آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار مورد مطالعه گرفتند. در طول اجرای آزمایش صفات مختلفی از قبیل درصد خسارت سرمای زمستانه، تعداد روز تا ظهور سنبله، تعداد روز تا رسیدن دانه، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و نهایتا عملکرد دانه اندازه گیری و یادداشت گردید. بر اساس نتایج بررسی در مراغه، ‮‭17‬ لاین عملکرد دانه بیشتری از شاهد داشتند و لاین شماره ‮‭23‬ با ‮‭4039‬ کیلوگرم در هکتار و‮‭27‬ درصد برتری اختلاف معنی داری در سطح احتمال 5 درصد با گندم آذر2 داشته است. در ایستگاه شیروان هرچند عملکرد دانه در تعدادی از لاینها نزدیک به شاهد بود با وجود این، 6 لاین برتر از آذر2 ظاهر شدند. لاین شماره ‮‭17‬ با ‮‭1907‬ کیلوگرم در هکتار ‮‭13‬ درصد نسبت به آذر2 عملکرد دانه بیشتری داشته است. در نهایت با در نظر گرفتن شاخص های زراعی در انتخاب لاینها و جمع بندی نتایج دو ایستگاه، تعداد ‮‭11‬ لاین برای ارزیابی سازگاری و پایداری عملکرد در سال آتی انتخاب شد. واژه های کلیدی: تریتیکاله، لاین، مقایسه عملکرد و دیم