ایجاد هیبریدهای جدید رز با استفاده از تلاقی والدین

پژوهش حاضر با هدف ایجاد هیبرید های جدید با روش تلاقی سنتی انجام گرفت. از آنجا که مساله اصلی در بیشتر برنامه های به نژادی رز بذوری است که جوانه نمیزنند و یا جوانه زنی بسیار کمی دارند پژوهش حاضر ابتدا اقدام به بهینه سازی روش نجات جنین در رز و سپس به شناسایی ارقام مناسب جهت استفاده به عنوان والدین پرداخت. جهت بررسی میزان جوانه زنی بذور طبیعی گونه ‭Rosa orientalis‬سه روش جوانه زنی بذر بکار گرفته شد. برای کشت بذور در مخلوط کوکوپیت: پرلیت هیچگونه جوانه زنی مشاهده نشد. در تیمارهای اسید سولفوریک بیشترین درصد جوانه زنی (8/%6) در غلظت‮‭40‬ درصد به مدت ‮‭10‬ دقیقه، به دست آمد. در روش نجات جنین آزمایشهای مختلفی (بررسی اثر غلظتهای مختلف ساکارز، تعیین بهترین ترکیب هورمونی ‭BA ‬و ‭GA‬3 در محیط کشت، اثر پوسته بذر، تعیین زمان برداشت بذر و بلوغ جنین) برای بذور طبیعی گونه ‭orientalis. R‬، بذور هیبریدهای حاصل از تلاقی ‭Golden Celebration' R damascena' ‬و بذور حاصل از تلاقی ‭'Tess of The d'Urbervilles' 'Charlotte' ‬بررسی شد. بیشترین درصد جوانه زنی جنین (3/%‮‭93‬) در محیط کشت دارای ‮‭2/5‬ میلیگرم در لیتر هورمون‭BA ‬و یک میلیگرم در لیتر هورمون ‭GA‬3برای جنین های حاصل از تلاقی ‭'Tess of The d'Urbervilles' 'Charlotte' ‬به دست آمد. در آزمایشهای مربوط به بهینه سازی روش نجات جنین اثر ایجاد برشهای متفاوت روی پوسته بذر بر درصد جوانه زنی جنین بررسی شد و بیشترین درصد جوانه زنی (%‮‭100‬) برای کشت جنین بدون پریکارپ و تستا به دست آمد. جهت تعیین بهترین زمان مناسب برداشت بذر و بلوغ جنین، بذور هیبرید حاصل از تلاقی‭'Tess of The d'Urbervilles' 'Golden Celebration' ‬در زمانهای مختلف پس از انجام گرده افشانی برداشت شد، حداکثر زنده مانی و جوانه زنی جنین (3/%‮‭93‬) مربوط به بذوری بود که 8 هفته پس از گرده افشانی برداشت شده بودند. برای شناسایی ارقام مناسب والدی 7 تلاقی (دو طرفه بین ارقام تجاری ) و ‮‭10‬ تلاقی (بین ارقام تجاری و گونه های وحشی) انجام و ارقام مناسب به عنوان والدین مادری و گرده دهنده معرفی شدند. در بررسی اثر ژنوتیپ والد گرده دهنده بر روی درصد جوانه زنی جنین، 3 والد گرده دهنده مختلف در تلاقی با یک والد مادری مشترک و در بررسی اثر ژنوتیپ والد مادری 3 والد مادری مختلف در تلاقی با یک والد گرده دهنده مشترک مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد ژنوتیپ و سطح پلوییدی والدین در درصد جوانه زنی جنین اثر مستقیم داشت. مشاهدات مرفولوژیکی، تفاوت در رنگ و فرم گل نتاج با والدین برای هیبریدهایی که گلدهی کرده بودند، را نشان داد. سطح پلوییدی والدین و نتاج به وسیله فلوسیتومتری تعیین و مشخص شد. در بعضی موارد سطوح پلوییدی نتاج متفاوت از والدین بود. در حال حاضر تعداد ‮‭29‬ هیبرید حاصل از ‮‭16‬ تلاقی مربوط به این پروژه در پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران موجود هستند که هر یک از هیبرید ها در محیط درون شیشه تا تعداد حداقل ‮‭10‬ عدد تکثیر شده اند. واژه های کلیدی: رز، نجات جنین، تلاقی سنتی، پریکارپ، تستا، بذر، فلوسیتومتری