بررسی پارت های بذری غلات (گندم و جو) در کرت های کنترلی

به منظور بررسی و آزمون کرت های کنترلی غلات این تحقیق در مزرعه تحقیقاتی واحد تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال استان خوزستان واقع در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول در سال زراعی‮‭1392 -93‬ اجرا گردید. هدف از اجرای آزمون کرت های کنترلی در این تحقیق، بررسی و تعیین میزان خلوص بذری ارقام گندم و جو در طبقات بذری پرورش،3 مادری و گواهی شده است که بدین منظور ‮‭100‬ پارت بذری از ارقام گندم نان و دوروم و ‮‭10‬ پارت بذری ارقام جو در طبقه بذری پرورش ،3 مادری و گواهی شده تولیدی مراکز تولید بذراستان خوزستان شامل: شهرستانهای اندیمشک، دزفول، شوش، شوشتر، اهواز، سوسنگرد در کرت های کنترلی کشت شدند. نتایج نشان داد که در تجزیه ی خوشه ای به روش وارد برای بررسی داده های مزرعه ای ارقام و طبقات تولید بذر گندم همه ارقام مورد مطالعه در فاصله 5 اقلیدسی در3 کلاستر و همچنین طبقات بذری در 3 دسته مجزا قرار گرفتند. قرار گرفتن ارقام همنام (مثل چمران) تمام مناطق در کنار هم در یک کلاستر نشان از این داردکه ارقام همنام از یکنواختی و از قرابت ژنتیکی در همه شهرستانهای ذکرشده برخوردار می باشند. همچنین قرارگرفتن طبقات بذری در طبقه خود نشان از درستی و یکسانی طبقه این ارقام و یکسانی استانداردهای بذری در مناطق مربوطه می باشد. تجزیه عاملها، صفات تحت بررسی به روش مزرعه ای در ارقام گندم و جو فقط یک عامل (عامل اول) را در تحلیل اولیه مقادیر ویژه بزرگتر از یک نشان داد که ‮‭43‬ درصد تغییر پذیری در متغیرهای اصلی وجود داشت. مانریس عوامل صفات مورد بررسی نشان داد که تنها عامل مورد بررسی (عامل اول) همبستگی مثبت و معنی داری با صفت سایر ارقام (%‮‭72‬) و همچنین تعداد بوته های علفهای هرز غیر مجاز (%‮‭76‬) دارد. بنابراین متغیرهای(صفاتی) که بزرگترین بردار ویژه مثبت یا منفی (قدر مطلق) را با مولفه های اصلی نشان می دهند باید مورد توجه قرار گرفته و اهمیت آنها در بررسی های صحرایی بیشتر مورد توجه قرار داد. واژه های کلیدی: کرت های کنترلی، خلوص بذری، تجزیه خوشه ای، تجزیه به مولفه های اصلی، خصوصیات مرفولوژیکی و زراعی، وارد‭(Ward)‬، ضریب همبستگی کوفنتیک