بررسی ویژگی های زراعی ارقام و لاین های جدید کلزا در تاریخ های مختلف کاشت

به منظور دستیابی به تاریخ کاشت مناسب در ارقام و لاین های جدید کلزا آزمایشی بصورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در دو سال زراعی ‮‭1391‬ و ‮‭1392‬ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی زهک زابل انجام شد. چهار تاریخ کاشت به فاصله ‮‭20‬روز (1 آبان‮‭20‬، آبان ‮‭10‬، آذر و ‮‭30‬ آذر و‮‭20‬ دی ماه) بعنوان کرت اصلی و رقم در چهار سطح شامل ( لاین زابل صفر، لاین زابل ‮‭10‬ ب، ارجی اس و هایولا ‮‭401‬) بعنوان کر ت فرعی در نظر گرفته شدند. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس ساده مشخص شد که در هر دو سال اثر تاریخ کاشت و رقم و اثر متقابل تاریخ کاشت ا رقم بر عملکرد دانه در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بودند. در نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب مشخص گردید که اثر سال بجز تعداد دانه در خورجین بر دیگر صفات معنی دار بود. اثر تاریخ کاشت و رقم بر همه صفات فنولوژیک و اجزای عملکرد (تعداد دانه در خورجین و وزن هزار دانه) از لحاظ آماری اختلاف معنی دار داشتند.اثر متقابل تاریخ کاشتا رقم نیز بجز تعداد دانه در خورجین بر سایر صفات اندازه گیری شده اختلاف معنی دار نشان داد. در سال اول و دوم بیشترین عملکرد دانه در تاریخ کاشت اول آبان با میانگین ‮‭3090‬ و ‮‭2425‬ کیلوگرم در هکتار بدست آمد. کمترین با میانگین ‮‭749‬ و ‮‭251‬ کیلوگرم در هکتار به تاریخ کاشت ‮‭20‬ دیماه در سال اول و دوم به ترتیب تعلق داشت. عملکرد دانه در سال اول ‮‭30‬ درصد افزایش نسبت به سال دوم داشت.لاین زابل صفر با میانگین ‮‭1901‬کیلوگرم در هکتار در سال ‮‭91‬ و هیبرید هایولا ‮‭401‬ و لاین زابل صفر با میانگین ‮‭1226‬ و ‮‭1209‬ کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را داشتند. به استناد نتایج، حاصل از عکس العمل ارقام در همه تاریخ کاشت ها به نظر کشت به موقع در اوایل آبان ماه و حداکثر اواسط ابان ماه به همراه لاین های زابل صفر، هیبرید هایولا ‮‭401‬ و زابل ‮‭10‬ ب برای شرایط منطقه سیستان قابل توصیه تر باشند. واژه های کلیدی: تاریخ کاشت، عملکرد، رقم، کلزا