بررسی کارایی سه چدایه ‭Trichoderma harzianum ‬در کنترل پوسیدگی زغالی سویا در شرایط مزرعه در استان مازندران

قارچ ‭Macrophomina phaseolina ‬عامل پوسیدگی زغالی سویا یکی از عوامل تهدید کننده زراعت سویا در سال های خشک و کم باران محسوب میشود. در مازندران گاه میزان خسارت ناشی از بیماری فوق در بعضی از مناطق به بیش از %‮‭70‬ می رسد. قارچ عامل بیماری دارای دامنه میزبانی وسیعی است و به بسیاری از گونه های گیاهی از جمله سویا، پنبه، گلرنگ ، سورگوم، خربزه ، گلرنگ و ... حمله می کند. از آنجا که بیشترین کوشش برای کنترل ماکروفومینا بر روی مدیریت کنترل جمعیت قارچ متمرکز شده لذا کنترل بیولوژیک میتواند نقش موثری در میزان کاهش جمعیت قارچ و کاهش خسارت داشته باشد. در این بررسی، سه جدایه ی ‭Trichoderma harzianum ‬که بر اساس تحقیقات پیشین بیشترین کارآیی را در کنترل عامل بیماری در شرایط آزمایشگاه و گلخانه نشان داده بودند، انتخاب گردیدند. بررسی مزرعه ای، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با هفت تیمار شامل تلقیح بذر سویا و مایه زنی خطوط کشت سویا با هریک از 3 جدایه و تیمار شاهد به صورت تلقیح بذر سویا با آب مقطر استریل و چهار تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که بوته های سویا در همه تیمارها نسبت به شاهد از رشد بهتر و افزایش وزن هزار دانه بیشتری برخوردار بودند و میزان شاخص بیماری در تیمارهایی که از مواد بیولوژیک استفاده شده بودند (بین ‮‭7/04‬ تا ‮‭18/23‬)کاهش چشمگیری و معنی داری نسبت به شاهد آلوده(‮‭44/91‬) از خود نشان دادند و تفاوت چندانی بین روش مایه زنی بذر و آغشته سازی خاک در افزایش طول ریشه و ساقه و همینطور وزن هزار دانه ( جز در سال دوم) دیده نشد. واژه های کلیدی: کنترل بیولوژیک، ‭Trichoderma harzianum ‬، پوسیدگی زغالی سویا