بررسی کارآیی قارچ کش فالکن ‭460 EC (‬اسپیروکسامین ‭250 + ‬تبوکونازول ‭167 + ‬تریادیمنول ‭43 ‬گرم در لیتر) در کنترل بیماری فوزاریوم سنبله گندم

بیماری فوزاریوم سنبله ‭( FHB ) ‬از جمله بیماری های مهم و خسارتزا در مناطق گندم کاری مستعد شیوع آن می باشد. عامل این بیماری چند گونه قارچ از جنس‭Fusarium ‬می باشد که در بین آن ها ‭F. graminearum ‬به عنوان عامل غالب در دنیا، از جمله ایران، گزارش شده است. این بیماری علاوه بر خسارت کمی قابل توجه، به دلیل ترشح زهرابه های ( مایکوتوکسین های ) مختلف توسط قارچ عامل از لحاظ بهداشتی نیز برای سلامت مصرف کننده ( انسان و دام ) مضر می باشد. بنابراین مدیریت بیماری اهمیت بسیار زیادی در افزایش محصول و حفظ سلامت مصرف کننده دارد. در حال حاضر یکی از جنبه های مهم مدیریت این بیماری کنترل شیمیایی آن می باشد. در این بررسی کارآیی قارچکش جدید فالکن ‮‭460‬ ‭EC ‬برای کنترل بیماری فوزاریوم سنبله گندم در استان های مازندران ( قراخیل و بایع کلا ) و اردبیل ( مغان ) در مزرعه و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با هفت تیمار و هر تیمار در چهار تکرار مورد آزمایش قرار گرفت. تیمارهای آزمایش شامل قارچکش های فالکن ‮‭460‬‭EC ( ‬اسپیروکسامین ‮‭250‬+تبوکونازول ‮‭167‬+تریادیمنول ‮‭43‬ گرم در لیتر ) در سه دز 6/،‮‭0/7 0‬ و ‮‭0/8‬ لیتر در هکتار، آلتوکمبی‮‭420‬‭SC ‬به مقدار ‮‭0/5‬ لیتر در هکتار، تیلت ‮‭250‬ ‭EC ‬به مقدار 1 لیتر در هکتار، رکس دو ‮‭418‬ ‭SC ‬به مقدار ‮‭0/5‬ لیتر در هکتار و شاهد ( بدون سم پاشی ) بود. عملیات سم پاشی در مرحله گلدهی سنبله های گندم انجام شد. یادداشت برداری و ارزیابی آزمایش پس از توسعه بیماری روی سنبله های شاهد با تعیین شدت و درصد آلودگی سنبله ها برای تمام تیمارها انجام شد. پس از برداشت، وزن محصول نیز برای تمام تیمارها اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که در مناطق قراخیل و بایع کلا، تیمار قارچکش فالکن با مقدار مصرف ‮‭0/8‬ لیتر در هکتار بیشترین تاثیر را در کاهش شدت و درصد آلودگی سنبله ها داشت ؛ بنحویکه در مناطق قراخیل و بایع کلا این کاهش ها بترتیب ‮‭71/4‬ و 5/،‮‭65‬ و ‮‭74/6‬ و‮‭77/8‬ درصد ( در مقایسه با شاهد ) بودند. در منطقه مغان تیمارهای قارچکش فالکن با مقادیر مصرف ‮‭0/7‬ و ‮‭0/8‬ لیتر در هکتار با قرار گرفتن در یک گروه آماری، بیشترین تاثیر را در کاهش شدت و درصد آلودگی سنبله ها داشتند. در این منطقه، این کاهش ها در ارتباط با تیمار فالکن ‮‭0/7‬ لیتر در هکتار بترتیب ‮‭78/3‬ و ‮‭83‬ درصد و در مورد تیمار فالکن ‮‭0/8‬ لیتر در هکتار بترتیب ‮‭77/5‬ و ‮‭83‬ درصد بود. در ارتباط با تاثیر تیمارها بر عملکرد محصول در مناطق قراخیل و بایع کلا، تیمار قارچکش فالکن با مقدار مصرف ‮‭0/8‬ لیتر در هکتار بیشترین تاثیر را در افزایش عملکرد داشت ؛ بطوریکه در این مناطق بترتیب افزایش ‮‭34/12‬ و ‮‭27/91‬ درصدی را در میزان محصول تولیدی نشان داد. در منطقه مغان، تیمار های قارچکش فالکن با مقادیر مصرف ‮‭0/7‬ و ‮‭0/8‬ لیتر در هکتار با قرار گرفتن در یک گروه آماری، بیشترین تاثیر را در افزایش عملکرد محصول داشتند؛ بنحویکه بترتیب افزایشی معادل ‮‭51/76‬ و ‮‭47/95‬ درصدی را در اثر کاربرد این تیمارهای قارچکشی نشان داد. واژه های کلیدی گندم، فوزاریوم سنبله، قارچکش، کنترل شیمیایی، فالکن.