پایش و بررسی تغییرات کمی و کیفی پوشش گیاهی مرتعی در ایستگاه پخش سیلاب

این مطالعه با هدف بررسی وضعیت پوشش گیاهی مرتعی عرصه پخش سیلاب بیرجند (درسال آبی ‮‭1389-90‬) انجام شده است. پس از گذشت ‮‭15‬ سال از احداث پخش سیلاب و 6بارسیلابگیری، پارامترهای کیفی و کمی پوشش گیاهی مرتعی در 4 موقعیت دامنه خاکریز سیلابگیر، دامنه خاکریز غیر سیلابگیر، بستر رودخانه ( شاهد سیلابگیر) و منطقه شاهد (فاقد سیلاب) مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. با توجه به این امر که مطالعه حاضر فقط در طی یکسال انجام گرفته است، ارزیابی دوره ای جهت شناسایی و ثبت تغییراتی که تحت تاثیر گسترش سیلاب در وضعیت پوشش گیاهی ایجاد شده، امکانپذیر نمی باشد. با این وجود ، با توجه به شرایط معینی که در مطالعه مدنظر قرار گرفته است، میتوان تاثیر سیلابهای متفرق در طی ‮‭15‬ سال پس از احداث آبخوان را بر پوشش گیاهی مورد مطالعه قرار داد. پارامترهای پوشش گیاهی که در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفته اند عبارتند از درصد پوشش، تراکم، زادآوری، تولید، وضعیت و گرایش مرتع. این پارامترها با استقرار ترانسکت های ‮‭100‬ متری به طور تصادفی ( 2 ترانسکت در هر موقعیت) و پلاتهای 2*2 متر مربعی به فاصله ‮‭10‬ متر از یکدیگر( با توجه به پوشش بوته ای پراکنده) مورد بررسی قرار گرفتند. بر طبق نتایج حاصل از این مطالعه، با وجود اینکه دامنه خاکریز سیلابگیر نسبت به سه موقعیت دیگر (دامنه خاکریزغیر سیلابگیر، بستر رودخانه و موقعیت شاهد)، تحت بوته کنی مکرر قرار داشته، درصد پوشش گیاهی در دامنه های خاکریز سیلابگیر تقریبا با درصد پوشش گیاهی در دامنه خاکریز غیر سیلابگیر که بوته کنی نشده، برابر و در مواردی میزان تولید بیشتری داشته است. این امر نشان دهنده تاثیر مثبت سیلاب بر پارامترهای رشد و تولید پوشش گیاهی در مناطق تحت تاثیر می باشد. واژگان کلیدی: استان خراسان جنوبی، پایش، بیولوژیک، سیلاب، پخش سیلاب، پوشش مرتعی