تدوین دستورالعمل روش های تجزیه فیزیکی و شیمیایی کودهای فسفره

این پروژه با هدف بررسی روشهای تجزیه ی شیمیایی و فیزیکی انواع مختلف کودهای فسفره ( ساده و مرکب) انجام گرفت. این تحقیق مبتنی بر مطالعه روشهای موجود در منابع معتبر که مهمترین آنها نشریه انجمن رسمی شیمی تجزیه‭AOAC) (‬میباشد انجام گرفت. با توجه به آخرین متدهای ذکر شده در این منبع و منابع معتبر دیگر از جمله استانداردهای ملی و بین المللی و همچنین دستورالعملی که در سالهای گذشته در آزمایشگاه موسسه تحقیقات خاک و آب مورد استفاده قرار گرفته، روشها مورد بازبینی قرارگرفته و در صورت نیاز اصلاح شدند. در اندازه گیری فسفرکل دو روش هضم با هیدروکلریک اسید و نیتریک اسید و هضم با پرکلریک اسید و نیتریک اسید در ‮‭18‬ نوع کود و مواد با عیار آزمایشگاهی مقایسه شدند. اختلاف این دو روش هضم غیرمعنی دار شد. به این معنی که هر دو روش در استخراج فسفر کل یکسان عمل کردند. اختلاف دو روش رنگ سنجی و وزن سنجی در تعیین فسفر استخراج شده ( فسفر کل) معنی دار گردید. مقایسه میانگین دو روش اندازه گیری در تک تک کودها نشان داد که دو روش در همه کودها یکسان عمل نکرده بطوریکه در ‮‭10‬ نمونه از ‮‭18‬ نمونه کود مورد مطالعه اختلافی مشاهده نگردید و میانگینها در یک کلاس قرار گرفتند ولی اختلاف میانگین دو روش در 8 نمونه کود دیگر که 5 نمونه از این کودها بیش از ‮‭29‬ درصد فسفر بر حسب P2O5 دارا بودند، معنی دار گردید. اندازه گیری فسفر محلول در کودهای مذکور بعد از عصاره گیری با آب مقطر، توسط دو روش رنگ سنجی و وزن سنجی انجام گردید. نتایج این مطالعه نشان داد که مقدار فسفر اندازه گیری شده در دو روش رنگ سنجی و وزن سنجی اختلاف معنی داری ندارند. با وجود معنی دار نبودن اختلاف فسفر اندازه گیری شده در دو روش مورد مطالعه، مقایسه میانگین دو روش اندازه گیری در تک تک کودها نشان داد که دو روش در همه کودها یکسان عمل نکرده است. به طوریکه که در 8 کود از ‮‭16‬ کود مورد مقایسه اختلافی مشاهده نگردید ولی اختلاف میانگین دو روش در 8 کود دیگر معنی دار گردید. به جهت صحه گذاری روش های بکار رفته در اندازه گیری، از 4 ماده شیمیایی با عیار آزمایشگاهی به ترتیب پتاسیم دی هیدروژن فسفات، کلسیم هیدروژن فسفات، کلسیم دی هیدروژن فسفات و آمونیوم دی هیدروژن فسفات استفاده گردید و درصد بازیافت فسفر برحسب P2O5 برای روش های ذکر شده بدست آمد. روش رنگ سنجی با میانگین ‮‭95/82‬ درصد کمترین مقدار از فسفر و روش وزن سنجی با میانگین ‮‭101/27‬مقدار قابل قبول تری را بازیافت کردند. کلمات کلیدی: کودهای فسفره- ویژگیها- روشهای آزمون.