بررسی اثر چرخه مجدد آب بر میزان بهره وری و مصرف انرژی در استخرهای پرورش ماهی قزل آلا

تحقیق حاضر با توجه به اهمیت انرژی و پروتیین ماهی به منظور بررسی اثر چرخه مجدد آب بر میزان بهره وری و مصرف انرژی در استخرهای پرورش ماهی قزل آلا و ارایه راهکارهای لازم جهت ارتقا مقادیر شاخصهای انرژی در استخرهای پرورش ماهی قزل آلای استان البرز اجرا شده است. به همین منظور اطلاعات مربوطه از 5 سایت پرورش ماهی قزل آلا که از جریان سراسری آب رودخانه استفاده می نمودند و یک استخر که از سیستم باز چرخشی آب استفاده می نمود توسط پرسشنامه و مراجعه مستقیم به صاحبان و مدیران سایتها و مراجعه به سوابق بایگانی آنها جمع آوری گردید. در ادامه مقدار انرژی نهاده های ورودی و خروجی محاسبه و با روشهای آماری از قبیل تجزیه واریانس دادهها، مقایسه میانگین و ضریب همبستگی نهاده های مصرفی انرژی، مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج برای استخرهایی که از جریان سراسری آب استفاده می کردند به این شرح است: میانگین تولید ماهی ‮‭26/88‬ (کیلوگرم بر متر مربع) ، میانگین کل انرژی مصرفی در تولید ماهی ‮‭71/84‬ (مگاژول بر کیلوگرم)، الکتریسیته با %،‮‭50‬ مواد خوراکی با %‮‭29‬ و گازوییل با %‮‭19‬ به ترتیب بیشترین سهم مصرف انرژی را داشته اند. به طوریکه سه مورد انرژی مذکور در تولید ماهی ‮‭98‬ % از کل انرژی مصرفی را به خود اختصاص داده است. همچنین نتایج حاصل از تحقیق نشان داد متوسط مقادیر انرژی ورودی، انرژی خروجی، افزوده خالص انرژی، نسبت انرژی و بهره دهی انرژی در استخرهای پرورش ماهی قزل آلا که از جریان سراسری آب استفاده میکنند به ترتیب‮‭1931‬(مگاژول بر متر مربع)، ‮‭214‬(مگاژول بر متر مربع)، ‮‭1717‬- (مگاژول بر متر مربع)، ‮‭0/11‬ و ‮‭0/01‬ (کیلوگرم برمگاژول) میباشد. طبق این نتایج از بین نهاده های مصرفی انرژی، الکتریسیته و گازوییل دو عاملی هستند که با مدیریت صحیح مصرف آنها میتوان کارآیی انرژی در استخرها را افزایش داد. از کل انرژی مصرفی، %‮‭71‬ مستقیم و %‮‭29‬ غیرمستقیم بوده است. نتایج برای استخرهایی که از سیستم بازچرخشی آب استفاده میکردند به این شرح است: میزان تولید ماهی ‮‭72/63‬ (کیلوگرم بر متر مربع) ، میزان انرژی مصرفی در تولید ماهی ‮‭35/44‬ (مگاژول بر کیلوگرم)، مواد خوراکی با %‮‭72‬ و الکتریسیته با %،‮‭18‬ به ترتیب بیشترین سهم مصرف انرژی را داشته اند. به طوریکه دو مورد انرژی مذکور در تولید ماهی ‮‭90‬ % از کل انرژی مصرفی را به خود اختصاص داده است. همچنین نتایج حاصل از تحقیق نشان داد متوسط مقادیر انرژی ورودی، انرژی خروجی، افزوده خالص انرژی، نسبت انرژی و بهره دهی انرژی در استخرهای پرورش ماهی قزل آلا که از سیستم باز چرخشی آب استفاده میکنند به ترتیب‮‭2572‬(مگاژول بر متر مربع)، ‮‭578‬(مگاژول بر متر مربع)، ‮‭1994‬- (مگاژول بر متر مربع)، ‮‭0/22‬ و ‮‭0/028‬ (کیلوگرم برمگاژول) می باشد. از کل انرژی مصرفی، %‮‭28‬ مستقیم و %‮‭72‬ غیرمستقیم بوده است. تحلیل انرژی بیانگر آن است که میتوان با مدیریت فنی و مصرف کمتر نهادههای ورودی به عملکرد محصول موجود، دست یافت و حتی محصول بیشتری تولید نمود. واژههای کلیدی: استخر پرورش ماهی، شاخص های انرژی، ماهی قزل آلا، مصرف انرژی، چرخه مجدد آب