بررسی مقاومت ‭12‬ژنوتیپ کلزا ‭(Brassica napus L.) ‬به شته مومی کلم ‭(Brevicoryne brassicae L.) ‬در استان آذربایجان غربی

روغن بی شک یکی از مهمترین منابع غذایی انسان به شمار رفته و تغذیه آن جهت تامین اسیدهای چرب ضروری و انرژی دارای اهمیت زیادی است. سرانه مصرف روغن خوراکی در کشور ما چیزی بیش از ‮‭12‬ کیلو گرم است. کلزا یکی از گیاهان دانه روغنی مورد کشت در ایران است که مورد اقبال نسبی کشاورزان قرار گرفته و به همین دلیل سطح زیر کشت آن در طی ‮‭10‬ سال گذشته افزایش یافته است. افزایش سطح زیر کشت سبب ازدیاد آفات مربوط به این گیاه گردیده و یکی از آفات مهم آن در منطقه آذربایجان و دنیا شته مومی کلم ‭Brevicoryne brassicae (L.) ‬می باشد. یکی از مناسب ترین روش های کاهش خسارت این آفت استفاده از ارقام مقاوم است. هدف از اجرای این آزمایش غربالگری ژرم پلاسم های کلزا برای شناسایی ژنوتیپ های نسبتا مقاوم به شته مومی کلم و بهره برداری از آن ها در مدیریت تلفیقی این آفت در استان آذربایجان غربی می باشد. بدین منظور مقاومت ‮‭12‬ژنوتیپ کلزا ‭(Brassica napus L.) ‬نسبت به شته مومی کلم طی دو سال زراعی ‮‭1389-90‬ و ‮‭1391 -92‬ در آزمایش مزرعه ای در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در شش تکرار در دهه سوم شهریور ماه در ایستگاه تحقیقات کشاورزی میاندوآب کشت گردید. در بررسی های پاییزه تیمارها هیچ نوع آلودگی مشاهده نگردید. در گروه بندی ژنوتیپ ها بر اساس شاخص کاهش عملکرد ‭"licord"‬، ‭"Opera"‬، ‭"Zarfam" ‬و ‭"Orient" ‬دارای کمترین شاخص کاهش و در ترکیب ژنوتیپ های متحمل قرار گرفتند. ژنوتیپ های ‭"RGS‬‮‭003‬" و‭"Slm‬‮‭046‬" دارای بالاترین شاخص کاهش عملکرد و در بین ژنوتیپ های آزمایشی حساس نشان دادند. کلمات کلیدی: کلزا، شته مومی، مقاومت، عملکرد، آذربایجان غربی