مقایسه عملکرد و بهره وری تولید محصول برنج تحت سیستم های مختلف کشت سنتی، بهبود یافته و ‭SRI‬

افزایش تولید برنج در قالب سیستم نوین مدیریت کشت ‭(SRI) ‬، روشی برای تغییر مدیریت کشت، گیاه، آب و مواد غذایی است. به منظور مقایسه سیستمهای مختلف کشت برنج آزمایشی دو ساله در سالهای ‮‭1389‬ و ‮‭1390‬ بصورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با ‮‭10‬ تیمار و 3 تکرار در موسسه تحقیقات برنج کشور- رشت انجام شد. تیمارهای آزمایشی سیستم های مختلف کشت بودند که عبارتند از سیستم کشت سنتی، سیستم کشت بهبود یافته و سیستم های مختلف کشت به روش ‭SRI (‬در قالب 8 تیمار مختلف کودی بر پایه اصول سیستم ‭SRI). ‬نتایج تجزیه واریانس نشان میدهد بهترین نتایج در کرتهای کشت شده به روش ‭SRI ‬بدست آمده که اختلاف معنی داری با تیمار شاهد دارد. نتایج مقایسه عملکرد برنج تولید شده نشان داد که از لحاظ آماری تفاوت معنی داری بین میزان عملکرد محصول در سیستم های مختلف کشت وجود نداشت. اعمال تیمارهای آزمایش بر روی صفات عملکرد و اجزای عملکرد اختلاف معنی دار در سطح 1 درصد را نشان داد. به غیر از صفت پنجه در مترمربع در مابقی صفات بهترین نتیجه توسط روشهای ‭SRI ‬بدست آمد که نشان از موفقیت آمیز بودن اجرای این روش دارد. از بین تیمارهای مختلف کودی در سیستم ‭SRI ‬تیمار کود ارگانیک همراه با کاهش ‮‭50‬ درصدی در مصرف کود شیمیایی بیشترین عملکرد دانه را داشت. با توجه به مزایا و ماهیت کشت ‭SRI: ‬کاهش مصرف بذر در هکتار و صرفه جویی آن به میزان ‮‭70‬ تا ‮‭80‬ درصد، کاهش سطح خزانه به میزان ‮‭70‬ تا ‮‭80‬ درصد، صرفه جویی و کاهش مصرف آب در حدود ‮‭50‬ درصد، کاهش مصرف کودها و سموم شیمیایی آفت کش در درازمدت، کاهش مصرف سموم علف کش، بهبود منابع آب و خاک و کاهش آلودگی آنها. نتایج بدست آمده در این تحقیق میتواند تاییدی بر کارایی این روش به عنوان یک روش کشت مناسب با حداقل هزینه و حداقل مصرف آب آبیاری نسبت به روشهای سنتی و بهبود یافته باشد. واژگان کلیدی: سیستم کشت سنتی، سیستم کشت بهبودیافته، سیستم نوین مدیریت کشت‭(SRI)‬، خصوصیات خاک شالیزار، برنج.