بررسی روند تغییرات کمی و کیفی منابع آب های زیرزمینی در منطقه ابرکوه

آب زیرزمینی امروزه یکی از منابع مهم تامین آب برای اکثر شهرها و صنایع موجود در آنها و مصارف کشاورزی میباشد. این تحقیق با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی به بررسی روند تغییرات کمی و کیفی منابع آبهای زیرزمینی در منطقه ابرکوه ( استان یزد) پرداخته است. در این تحقیق از آمار کیفی و کمی موجود از منابع آبی منطقه استفاده شد. به منظور تعیین خصوصیات آب زیرزمینی ابتدا تغییرات زمانی هر پارامتر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سپس با پهنه بندی کیفی آب در سطح منطقه، تغییرات مکانی پارامترهای مختلف آب بررسی شد. به کمک آمار کمی آب در هر یک از چاه های مورد پژوهش (دبی خروجی) و نیز تغییرات زمانی برخی پارامترهای شیمیایی در طی سالهای اخیر، تصمیمات و توصیه های لازم صورت گرفت. نتایج نشان داد که در دوره زمانی مورد پژوهش (‮‭1381 -1391‬) بجز سدیم، در سایر پارامترها تغییراتی (روند افزایشی- کاهشی) در سالهای مختلف مشاهده میشود. بدین ترتیب که مقادیر اسیدیته، نسبت جذب سدیم، سولفات و بیکربنات در طول سالهای ‮‭1381‬ تا ‮‭1391‬ کاهش یافته است. سایر پارمترها (کلسیم، منیزیم، کلر، سختی، کل جامدات محلول، پتاسیم و هدایت الکتریکی) در دهه مورد پژوهش روند افزایشی داشتند. بیشترین تغییر پارامترها در فاکتور سختی و کمترین تغییردر هدایت الکتریکی مشاهده شد. افزایش سختی آب باعث پدیدآمدن مشکلاتی از قبیل ترسیب و گرفتگی لوله های آبیاری، قطره چکانها و غیره میشود.بر اساس نتایج این تحقیق تقریبا کل منطقه مطالعاتی مشکل گرفتگی پس از نصب و بهره برداری را پیدا خواهد نمود. رسوب گذاری در سیستم آبرسانی منطقه نسبت به خوردگی محسوس تر بود. در منطقه ابرکوه طی دوره مورد پژوهش، آبدهی منابع آبی از لحاظ کمی کاهش یافته است. برداشت بی رویه از سفره آب زیرزمینی منطقه، پیامدهایی همچون تغییر کیفیت آب زیرزمینی، افزایش آسیب پذیری منطقه نسبت به خشکسالی، نشست زمین، از بین رفتن اکوسیستم منطقه، خشک شدن باغات را نیز به دنبال دارد. بنابراین چنانچه اقدام جدی و موثری در این زمینه صورت نگیرد، در آینده این منطقه نه تنها با تشدید این پیامدها، بلکه با مشکلات اقتصادی و اجتماعی نیز مواجه خواهد شد.