تعیین پراکنش، شدت آلودگی و شناسایی گونه های نماتد مولد گره ریشه در باغات انار شهرستان ساوه

انار در بین محصولات باغی از جایگاه خاصی برخوردار است و مبارزه با آفات و بیماریها و افزایش عملکرد آن ضروری می باشد. از جمله عوامل خسارتزا در باغ های انار نماتدها می باشند که مهمترین آنها نماتد مولد گره ریشه است. انار یکی از گیاهان حساس نسبت به گونه های مختلف این نماتد می باشد. با توجه به اهمیت انار به عنوان محصول تولیدی و صادرات آن ، وسعت بالای باغ های انار ساوه و گزارشات پراکنده از آلودگی باغ های این شهرستان به نماتد مولد گره ریشه تحقیقی به منظور تعیین پراکنش و میزان آلودگی و شناسایی گونه این نماتد انجام شد. بدین منظور طی ماه های خرداد تا مهر سال ‮‭1392‬ از باغ های انار در شهرستان ساوه در طی فعالیت گیاه بازدید به عمل آورده و نمونه برداری به صورت عمومی و اختصاصی از باغ های بدون علایم و باغهای با علایم توقف رشد، ضعف عمومی، زردی برگها، ریزش برگهای فوقانی، لخت و خشک شدن تدریجی سرشاخه ها انجام گرفت و در مجموع تعداد ‮‭70‬ نمونه خاک و ریشه جمع آوری شد. پس از جداسازی نماتدها، در بین مناطق نمونه برداری شده، منطقه والمان با تعداد ‮‭262‬ وآقدره با تعداد ‮‭255‬ لارو سن دوم در ‮‭250‬ سانتیمتر مکعب خاک بیشترین آلودگی را دارا بودند. با بررسی برش انتهایی ماده ها و مشخصات لاروهای سن دوم در %‮‭52‬ نمونه های جمع آوری شده از مناطق آلوده گونه ‭Meliodogyne incognita ‬، در %3 نمونه ها گونه ‭M. javanica ‬و در %‮‭45‬ نمونه ها هر دو گونه ‭M. incognita ‬و ‭M. javanica ‬شناسایی گردید. بدین ترتیب می توان گونه ‭M. incognita ‬را با میزان پراکنش بیشتر نسبت به گونه دیگر به عنوان گونه غالب در باغات انار شهرستان ساوه معرفی کرد. با توجه به نقشه پراکنش تهیه شده، بیشترین نقاط آلوده در باغات اطراف جاده سد الغدیر و مناطق آقدره و برکه واقع در مسیر ساوه همدان واقع شده است. لغات کلیدی: نماتد مولد گره ریشه، انار ، ساوه