تهیه نقشه پراکنش زنگ سیاه گندم‭(Ug99) ‬در مناطق مختلف کشور با استفاده از سامانه اطلاعاتی ‭(GIS).‬

به منظور تعیین پراکنش بیماری زنگ سیاه گندم ‭Puccinia graminis f.sp. tritici ‬و احتمال وجود نژاد ‭Ug‬‮‭99‬ که یکی از مخرب ترین بیماریهای گندم می باشد، زنگ زرد گندم ‭ P. striiformis ‬، زنگ قهوه ای ‭P. recondita ‬و سفیدک سطحی ‭Blumeria graminis ‬با استفاده از دستگاه ‭GPS ‬مختصات جغرافیایی مزارع در تمامی شهرستان های گندم کاری استان اصفهان در فرم های ارزیابی مزرعه ای، طی سالهای ‮‭1389‬ تا ،‮‭1392‬ درصد و شدت آلودگی ثبت گردید. در هر شهرستان مزارع گندم ، تریتیکاله ،جو و علف های هرز گندمیان با فاصله ‮‭20‬ کیلومتر از یکدیگر انتخاب و در هر مزرعه در دو مرحله ی تورم سنبله ‭( Booting stage) ‬و مرحله شیری تا خمیری دانه ها، انتشار انواع زنگها و سفیدک سطحی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین علف های هرز موجود در حاشیه مزارع ،کنار جاده و نیز درختچه های زرشک در شهرستان های مختلفاز نظر آلودگی به زنگ سیاه بررسی شد. در هر مزرعه انتخابی ، در قطر آن حرکت و در 5 نقطه آن کادر ‮‭5./5‬ ‭x/. ‬متر انداخته شد وتعداد کل بوته و تعداد بوته های آلوده به زنگهای مختلف و سفیدک سطحی ، شمارش و ثبت گردید. همچنین شدت آلودگی به هر نوع زنگ و سفیدک سطحی با استفاده از روش نمره دهی ‭( Notation) ‬در ‮‭10‬ بوته آلوده که به طور تصادفی در هر کادر انتخاب شد تعیین و میانگین آن در 5 کادر محاسبه و به عنوان میانگین شدت آلودگی مزرعه در نظر گرفته شد. بر اساس نتایج به دست آمده بیشترین میزان آلودگی مزارع گندم و جو به زنگ زرد ‭P.striiformis ‬با میانگین ‮‭61/88‬درصد در مزرعه گندم و رقم بک کراس روشن در مرحله خمیری، در شهرستان شهرضا مشاهده گردید و بیشترین میزان آلودگی به زنگ قهوه ای ‭P. recondite ‬با میانگین ‮‭59/03‬ درصد در مزارع گندم و رقم محلی مصری در شهرستان خور و بیابانک و بیشترین آلودگی به سفیدک سطحی ‭B. graminis ‬با میانگین ‮‭74/66‬ درصد در مزرعه گندم رقم محلی مصری متعلق به شهرستان خور و بیابانک بوده است. آلودگی به اسیوم های زنگ سیاه در بوته های زرشک در شهرستان فریدن در منطقه گوهر دره و یوریدیوسپور های آن در علف هرز مرغ خزنده ‭Agropyron repens ‬مشاهده و جمع آوری گردید. نمونه های جمع آوری شده به بخش بیماریهای گیاهی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی ارسال شد که نژاد آن نژاد منطقه ای گزارش شد. واژگان کلیدی: زنگ سیاه ، زنگ زرد، گندم ، زرشک و سفیدک سطحی