ارزیابی روش کشت سوسپانسیون جهت تکثیر ویروس ‭PPR‬

بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک ‭(PPR) ‬یک بیماری ویروسی مسری و حاد با واگیری و انتشار سریع در گوسفند و بز است که با تب، التهاب مخاط دهان همراه با زخم های سطحی، التهاب روده کوچک، پنومونی، اسهال و مرگ همراه است. ویروس عامل این بیماری از جنس موربیلی ویروس و از خانواده پارامیکسوویریده می باشد. این بیماری اولین بار در سال ‮‭1942‬ در منطقه ای در غرب آفریقا شناسایی شد و پس از آن در سودان و شرق آفریقا و جنوب آسیا تا بنگلادش و طی سال های اخیر در ایران و ترکیه و چین مشاهده گردید. با گذشت زمان و گسترش جغرافیایی بیماری و در نتیجه افزایش خسارت های ناشی از آن، این بیماری اهمیت بیشتری یافته است. طاعون نشخوارکنندگان کوچک چند صباحی است که همچون اکثر کشورهای خاورمیانه مرزهای کشورمان را درنوردیده و زبانه های انتشار آن به داخلی ترین استان های ایران کشیده شده است. همچنین موقعیت ژیوپولیتیک ایران به گونه ایست که در همسایگی کشورهایی چون افغانستان، پاکستان، عراق و ترکیه می باشد که هر یک به نوعی کانون عمده بیماری های انسان و دام محسوب می شوند. به جهت اهمیتی که این بیماری در بهداشت، سلامت و اقتصاد دام ها می تواند داشته باشد و درمانی برای آن متصور نیست، پیشگیری از بیماری دام ها و جلوگیری از توسعه روزافزون ‭PPR ‬در سایر مناطق کشور جز اولویت های سازمان دامپزشکی کشور است. جهت پیشگیری از شیوع و کنترل این بیماری واکسیناسیون دام ها بهترین راه حل می باشد. امروزه از واکسن ‭PPR ‬همولوگ که بعد از ‮‭63‬ پاساژ در سلول ورو تخفیف حدت داده شده استفاده می شود. موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی نیز خط تولید این واکسن را راه اندازی نموده است اما پروسه تولید به دلیل محدودیت های روش کشت مونولایر مشکل و بسیار وقت گیر و پرهزینه می باشد. در یک بررسی مقدماتی یک سلول لنفوییدی سوسپانسیون دستکاری شده با قدرت پاساژ بسیار زیاد، توان تکثیر ویروس ‭PPR ‬را نشان داد که با جایگزینی این سلول با سلول ورو می توان علاوه بر حذف روشهای دست و پا گیرکشت مونولایر، ویروسی با تیتر بالاتر در حجم های بسیار بالا و در نتیجه با هزینه کمتر و زمان کوتاهتر جهت تولید واکسن به دست آورد. برای این منظور در ابتدا سلول مورد نظر کلون گردید و حساس ترین کلون سلولی نسبت به ویروس انتخاب شد. سپس شرایط بهینه رشد سلول به منظور رشد حداکثری سلول و همچنین شرایط بهینه کشت ویروس به منظور دستیابی به بالاترین تیتر ویروس بررسی شد و در مرحله بعد مشخصات و ویژگی های سلول لنفوییدی مطابق با قوانین و استاندارد بین المللی ‮‭978‬‭TRS ‬سازمان بهداشت جهانی در رابطه با بررسی مشخصات سوبستراهای سلولی تعیین شد که در این راستا قدرت بقا، خصوصیات رشد، هویت، پایداری، تومورزایی، استریلیتی و حضور عوامل ناخواسته احتمالی در سلول مورد بررسی قرار گرفت. با مقایسه تیتر ویروس حاصل از شرایط کشت مونولایر و سوسپانسیون مشخص شد که با استفاده از سلول سوسپانسیون تیتر بالاتری از ویروس حاصل می شود. علی رغم اینکه با شبیه سازی شرایط کشت صنعتی سلول با استفاده از سل اسپین افزایش بیشتری در تیتر ویروس مشاهده شد. به منظور تعیین هویت سلول تکثیر ژن اختصاصی گونه انجام شد و مشخص گردید که منشا سلول نامبرده از گاو است و با انجام کاریوتایپ طی چندین مرحله پایداری ژنتیکی و کروموزومی سلول از نظر تعداد، طی پاساژهای متوالی تایید شد. تست تومورزایی سلول با تزریق عصاره ی سلولی به موش انجام شد و عدم تومورزایی سلول را به اثبات رساند. همچنین با روش های مختلف عدم آلودگی سلول با عوامل میکروبی و ویروسی ناخواسته احتمالی که از معضلات برخی کشت های سلولی است به اثبات رسید. ضمن اینکه معرفی سلول مورد نظر به عنوان یک سلول سوسپانسیون مناسب جهت تکثیر سویه واکسینال ویروس ‭PPR‬، برای اولین بار در دنیا می باشد امید است با تکمیل و بهینه سازی مطالعات انجام یافته و تایید مراجع ذیربط امکان تولید "واکسن طاعون نشخوارکنندگان کوچک با استفاده از سوبسترای سلولی سوسپانسیون" در کشور محقق گردد و همچنین با توجه به ویژگی های شاخص این لاین سلولی، استفاده از این سلول به عنوان سوبسترا به منظور تولید سایر واکسن های ویروسی و محصولات بیولوژیک امکان سنجی گردد. کلمات کلیدی: واکسن طاعون نشخوار کنندگان کوچک، سوبسترای سلولی سوسپانسیون، کاریوتایپ، پایداری سلول، ژن اختصاصی گونه، تومورزایی