اصلاح چغندرقند

اصلاح گیاهان زراعی برپایه روش های مرجعی صورت می گیرد که طی سالیان متمادی توسط محققین به نژادگر طراحی و عرضه شده اند. اما به نژادگران بسته به نوع گیاهی که با آن سروکار دارند، فیزیولوژی و مورفولوژی آن، ساختمان گل، سطح پلوییدی، نحوه گرده افشانی و غیره تغییراتی در روش های مذکور اعمال کرده و گاهی در یک برنامه اصلاحی از دو یا چند روش استفاده می کنند. اینجاست که علم اصلاح نبات با ذوق و هنر به نژادگر به هم می آمیزد و از مبحثی صرفا علمی متمایز می گردد. همانگونه که بوم نقاشی، رنگ و اصول اولیه نقاشی یکی است اما بسته به هنرمند نقاش سبک های مختلفی در نقاشی پدید آمده است. چند سال قبل طی یک همکاری مشترک، موسسه تحقیقات چغندر قند از یکی از به نژادگران اروپایی به نام مهندس میدلبرگ که فعالیت علمی خود را معطوف اصلاح چغندر قند نموده بود دعوت به عمل آورد تا تجربیات خود را در زمینه اصلاح این گیاه در اختیار محققان داخلی قرار داده و از مشاورت ایشان در برنامه های اصلاحی موسسه استفاده شود. وی طی مدت پنج سال روش های مختلفی جهت تهیه پایه های گرده افشان و سینگل کراس و همچنین هیبریدهای گوناگون در اختیار محققین موسسه قرار داد که از بسیاری از آنها در جهت اصلاح ارقام مختلف استفاده شد. با توجه به مفید فایده بودن این روش ها برخود لازم دیدم نسبت به ترجمه این روش ها به فارسی اقدام نمایم تا در آینده محققان جوانی که وارد این عرصه شده و در رابطه با اصلاح ارقام جدید چغندر قند به فعالیت خواهند پرداخت منبعی مستدل و کارآمد در اختیار داشته باشند. قطعا با گذشت ایام و پیشرفت علم و پدید آمدن دستاوردهای جدید در این رشته ، این روش ها نیز دستخوش تحول خواهند شد. اما همچنان می توان از آنها بعنوان مرجعی برای برنامه های اصلاحی سود جست. علاوه بر آن سعی شده است تا نقطه نظرات ایشان درخصوص روش های مورد بحث و دلیل استفاده از آنها نیز آورده شود. همچنین برخی مطالب مکمل جهت هر چه روشن تر شدن مبحث مورد نظر ارایه گردیده است. امید است این مجموعه علی رغم نقاط ضعفی که بدون شک از آن مبری نخواهد بود بتواند سهمی هر چند کوچک در پیشبرد اهداف موسسه و تامین ارقام مورد نیاز کشور داشته باشد. قطعا راهنمایی کلیه همکاران گرانقدری که تجربه بالایی در زمینه اصلاح چغندر قند دارند به غنای هرچه بیشتر این نوشتار کمک خواهد نمود.