پهنه بندی اقلیمی با تاکید بر پارامتر های موثر بر ریزگرد و روندیابی متغیرهای مرتبط در استان های همدان ، لرستان و مرکزی

امروزه وقوع طوفان های گردوغبار نه تنها منابع اقتصادی بلکه منابع زیست محیطی را نیز تهدید می کند. در سال های اخیر فضای مناطق غرب و جنوب غرب کشور توسط این طوفانها اشغال شده است.این پژوهش با هدف پهنه بندی افلیمی استانهای لرستان، مرکزی و همدان با تکیه بر متغیرهای مرتبط با عامل اقلیمی باد و تعیین روند آن انجام شده است. بدین منظور ابتدا یک بانک اطلاعات از عوامل اقلیمی (دما ،رطوبت ،بارش ، ساعت آفتابی و...) برای دوره آماری (‮‭1991-2010‬) در محیط نرم افزاری ‭Excel ‬و ‭SPSS ‬تهیه شد. سپس به منظور بررسی روند متغیرسرعت باد از آزمون ناپارامتری من کندال استفاده شد. از روش آماری مولفه های مبنا برای کاهش ابعاد ماتریس داده ها استفاده شد که از میان مولفه های بدست آمده با توجه به میزان واریانس و نمودار صخره ای 6، مولفه به عنوان مولفه های اصلی برای تعیین پهنه بندی اقلیم منطقه غرب کشور انتخاب شدند. از شیوه ایزوکلاستر در محیط آرک جی آی اس برای پهنه بندی اقلیمی منطقه استفاده شده است. نتایج نشان داد که منطقه پژوهش در روزهای همراه با گردوغبار و با تکیه برپارامترهای مرتبط با باد از هفت پهنه اقلیمی تشکیل شده است. در آخر نقشه پهنه بندی منطقه در محیط آرک جی آی اس ترسیم شد. در بررسی روند سرعت باد به صورت ماهانه ،فصلی و سالانه نیز که با استفاده از داده های متوسط سرعت باد انجام شد، در کل روند تغییرات سرعت باد در اکثر ایستگاهها به صورت ماهانه، فصلی و سالانه ، افزایشی و یا فاقد روند بوده است.تنها روند سرعت باد در ایستگاه نهاوند در اکثر ماهها و فصول دارای روند کاهشی بوده است. کلمات کلیدی : گردوغبار، مولفه های مبنا، من کندال،‭Arc GIS ‬، لرستان مرکزی و همدان