ارزیابی عملکرد و کیفیت ارقام جدید منوژرم چغندرقند در مزارع کشاورزان مناطق غرب کشور

با توجه به گسترش بیماری رایزومانیا در مزارع چغندرقند کشور اصلاح و معرفی ارقام جدید چغندرقند که علاوه بر عملکرد و کیفیت بالا دارای مقاومت به بیماریها نیز باشند ضروری است. در این راستا خوشبختانه موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند موفق به تهیه چندین رقم متحمل به بیماری رایزومانیا گردیده است که به منظور ارزیابی و مقایسه عملکرد و کیفیت این ارقام با ارقام خارجی به عنوان شاهد این بررسی در سه منطقه در استان کرمانشاه ، آذر بایجان غربی و همدان در سال ‮‭1391‬ انجام شد. بدین منظور ارقام جدید چغندرقند ایرانی شامل ‭SBSI‬‮‭004‬ ، پارس ، تربتو رقم خارجی دروتی ‭(Dorotea)‬مورد مقایسه قرار گرفتند. کشت در مزارع کشاورزانبا فاصله ردیف ‮‭55‬ سانتی متر انجام شد و تراکم حدود ‮‭100‬ هزار بوته در هکتاردرنظرگرفته شد. برای بدست آوردن تراکم مورد نظر از هر رقم ایرانی ‮‭2/8‬ یونیت و از هر رقم خارجی ‮‭2/2‬ یونیت کشت شد. کشت از هر رقم در سطح حدود نیم هکتار انجام شد که با توجه به سطح زیاد آن برداشت در 4 تکرار(2 خط 5 متری) بصورت تصادفی در نقاط مختلف صورت گرفت. مراحل داشت نیز طبق روال معمول زراعت چغندرقند و برای همه ارقام به طور یکسان صورت صگرفت. در آخر مرحله رشد جهت تعیین عملکرد در واحد سطح و سایر صفات کیفی ریشه نمونه برداری و برداشت انجام شد.نتا یج نشان داد که برای تمامی صفات اندازه گیری شده در بین مناطق(مکانها) اختلاف معنی داری وجود دارد و در بین ارقام نیز جز برای صفات سدیم و ازت ریشه برای سایر صفات اختلاف معنی داری بین ارقام وجود دارد.میانگین عملکرد رقم دروتی در مناطق ‮‭78/5‬ تن در هکتار بود که بیشترین عملکرد را داشت هرچند با رقم پارس با ‮‭77/9‬ تن در هکتار تفاوت معنی داری نداشت، از نظر مقدار درصد قند نیز رقم دروتی با مقدار ‮‭16/7‬ درصد بیشترین مقدار را به خود اختصاص داد رقم دروتی برای صفات درصد قند قابل استحصال، عملکرد شکر خالص و ناخالص در هکتار نیز نسبت به سایر ارقام برتری داشت در بین ارقام ایرانی رقم پارس از نظر عملکرد ریشه نسبت به سایر ارقام ایرانی برتری نسبی داشت اما در سایر صفات تفاوت قابل توجهی مشاهده نشده.بیشترین میانگین عملکرد ریشه درکرمانشاه با مقدار ‮‭91/1‬ تن در هکتار بدست آمد و کمترین عملکرد ریشه در ارومیه با مقدار ‮‭46/9‬ تن در هکتار بود. بیشترین درصد قند در ارومیه با مقدار ‮‭17/1‬ درصد بدست آمد، اما از نظر پارامتر های نامطلوب ریشه چغندر مانند ازت مضره، سدیم و پتاسیم کمترین مقادیر در کرمانشاه بود. لغات کلیدی: چغندر قند، رقم، منوژرم، رایزومانیا