بررسی و مقایسه عملکرد دانه لاین های نخود در کشت بهاره در شرایط دیم همدان

تنش خشکی به عنوان یکی از مهمترین تنش های غیر زنده، در بسیاری از قسمت های دنیا رایج بوده و بیشترین سهم کاهش عملکرد محصول را به خود اختصاص می دهد. غالبا کشاورزان نخود را در مناطق سرد در بهار کشت می کنند و ‮‭97‬ درصد سطح زیر کشت گیاه نخود در ایران در شرایط دیم می باشد. این تحقیق به منظور ارزیابی و دستیابی به رقم مناسب کشت بهاره با حضور‮‭15‬ لاین تیپ کابلی، رقم اصلاح شده ثمین و رقم محلی همدان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار تحت شرایط دیم به صورت کشت بهاره در ایستگاه تحقیقات اکباتان همدان در سال زراعی‮‭92-93‬اجرا گردید. هر لاین در چهار خط چهار متری با فاصله خطوط ‮‭30‬ سانتیمتر در فصل بهار کشت شد.عملیات تهیه زمین شامل شخم و سوییب بوده و درطول دوران رشد و نموعلاوه بر مراقبت های معمول زراعی مانند وجین علف های هرز در دو نوبت از صفات مورد نظر مانند درصد سبز شدن، تعداد روز تا ‮‭50‬ در صد گلدهی،تعداد روز تا ‮‭50‬ درصد غلاف دهی، تعداد غلاف در بوته، تعداد شاخه های اولیه در بوته، تعداد شاخه های ثانویه در بوته، وزن صد دانه و ارتفاع بوته یادداشت برداری شد. پس از برداشت محصول، محاسبات آماری روی وزن دانه هر کرت به روش تجزیه واریانس ساده انجام و میانگین ها به روش ‭LSD ‬مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد که ژنوتیپ های نخود از نظر عملکرد اختلاف معنی دار نداشتند. نتایج مقایسه میانگین ها نشان داد که لاین های ‮‭10309‬ ‭ICCV ‬‮‭10313‬، ‭ICCV ‬‮‭10315‬،‭ICCV‬و‮‭10307‬ ‭ICCV‬به ترتیب،‮‭24 42‬ ، ‮‭17‬ و ‮‭11‬ درصد عملکرد بالاتری نسبت به شاهد ثمین تولید کردند همچنین این لاین ها نیز دانه درشت تر از شاهد ثمین بودند. کلمات کلیدی: تحمل به خشکی، کشت بهاره، عملکرد دانه ، نخود ‭(Cicer arietinum L.)