تاثیر تراکم بذر بر عملکرد دانه و علوفه ارقام دومنظوره جو و تریتیکاله

به منظور تعیین مناسب ترین میزان مصرف بذر ارقام جو و تریتیکاله درکشت دومنظوره این آزمایش به صورت اسپلیت، اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان اجرا گردید. کرت های اصلی شامل دو تیمار سرچر و عدم سرچر و عامل فرعی ارقام جو و تریتیکاله شامل دو رقم جو (نیمروز و زهک) و دو لاین امیدبخش تریتیکاله (‮‭84-15‬‭-ET ‬و ‮‭85-9‬‭-ET) ‬و کرت های فرعی، فرعی شامل 4 تراکم مختلف بذر (‮‭500‬،‮‭400‬،‮‭300‬ و ‮‭600‬ دانه در مترمربع) بود. هر کرت فرعی، فرعی شامل شش خط سه متری بافاصله خطوط ‮‭20‬ سانتی متر بود. مقادیر مختلف بذر بر اساس تیمارهای موردنظر و با توجه به میزان وزن هزار دانه ارقام برای هر کرت به طور جداگانه توزین شد. عمل برش تیمارهای مختلف به عنوان علوفه در پایان مرحله پنجه زنی در نیمی از هر کرت انجام و میزان علوفه خشک هر کرت تعیین شد و پس از برش مراقبت های زراعی لازم از آن کرت به عمل آمد تا مراحل رشد خود را کامل کرد و دانه تشکیل گردید. در زمان رسیدن، محصول هر کرت جداگانه برداشت و توزین شد و تجزیه واریانس انجام شد و میانگین ها با استفاده از آزمون چند دامنه ای دانکن با یکدیگر مقایسه شدند. در پایان سال دوم نیز تجزیه واریانس مرکب دوساله نیز شد. نتایج نشان داد که سرچر کردن ارقام مختلف تریتیکاله و جو باعث کاهش عملکرد دانه و بیوماس می گردد. ولی بر اساس نتایج این آزمایش با پذیرش کاهش نهایی در محصول و با هدف رفع کمبود علوفه در برهه ای از زمان، امکان استفاده دو منظوره از این ارقام وجود دارد. بین ارقام مورد بررسی تفاوت معنی داری وجود داشت و ارقام تریتیکاله از وضعیت بهتری برخوردار بودند همچنین در بین ارقام جو، رقم زهک نیز مشابه ارقام تریتیکاله در یک کلاس قرار گرفت. همچنین نتایج نشان داد که میزان تراکم بذر ‮‭400‬ دانه در مترمربع برای استفاده دو منظوره ارقام مورد بررسی قابل توصیه می باشد. واژهای کلیدی: تریتیکاله، جو، ارقام، تراکم، دومنظوره