معرفی ارقام بهاره کلزا متحمل به سرما در شرایط کشت تاخیری (منطقه اصفهان)

مطابق گزارش های ارایه شده سالیانه در حدود یک میلیارد دلار صرف واردات روغن های گیاهی می شود. به همین منظور و برای کاهش وابستگی به این محصول و تامین هر چه بیشتر روغن خوراکی در داخل کشور ، سیاستگذاری وزارت جهاد کشاورزی قدم های بزرگی در جهت توسعه کمی و کیفی گیاه کلزا در نقاط مستعد کاشت این محصول برداشته است. درحال حاضر کمتر از ‮‭18‬ درصد نیاز به روغن خوراکی از تولیدات داخلی تامین می شود. در اغلب نقاط اصفهان که دارای آب و هوای معتدل سرد تا معتدل گرم می باشد کشت گیاه کلزا قابل انجام می باشد. اما در حال حاضر در نقاط سردسیر استان به دلیل طولانی شدن دوره برداشت محصول تابستانه و یا آماده نبودن زمین در پاییز بدلیل نزولات جوی و عدم امکان فعالیت های خاکورزی ، کاشت پاییزه با مشکل دچار می شود. بنابراین لازم بود تا درصدد کاشت این محصول در زمان دیگری که امکان رشد رویشی اولیه مناسب فراهم شد برآییم. کاشت زمستانه کلزا نیز نیازمند معرفی ارقام مناسب با شرایط جدید کشت می باشد. بدین ترتیب ضرورت دارد تا علاوه بر ارقام ، تاریخ کشت های مختلف برای کاشت زمستانه در بوته آزمایش قرار گیرد. به همین منظور این مطالعه برای مدت دو سال پیش بینی شد. این طرح در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوترآباد اصفهان با 4 تکرار انجام شد. طرح بر پایه بلوک های کامل تصادفی و به صورت اسپیلیت پلات اجرا شد به طوری که تاریخ کاشت در 3 سطح ‮‭1391/7/5‬ ، ‮‭7/20‬/،‮‭91‬ و ‮‭91/8/5‬ به عنوان فاکتور اصلی و ارقام ‭Hyola‬‮‭401‬ ، ‭Okapi ‬، ‭RGS‬‮‭003‬ ، ‭Talayeh ‬، ‭Zafar ‬،‭Sarigol ‬به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج این بررسی نشان داد که اثر تاریخ کاشت بر تعداد روز طی شده از زمان کاشت تا رسیدن به کلیه مراحل نموی بسیار معنی دار بود اما مشابه سال اول، ارتفاع بوته تحت تاثیر زمان کاشت قرار نداشت و در میان اجزای عملکرد نیز تنها متوسط تعداد دانه در خورجین تحت تاثیر تاریخ کاشت واقع شد. همچنین عملکرد نیز متاثر از تاریخ کاشت بوده و بیشترین میزان عملکرد دانه در تاریخ کاشت 5 مهر ماه بدست آمد. ارقام بهاره مورد بررسی نیز به جز در مورد تعداد روز لازم برای ساقه دهی و طول دوره گلدهی در مورد سایر مراحل نموی با یکدیگر اختلاف معنی دار داشتند. اختلاف بین ارقام در خصوص تعداد دانه در خورجین و وزن هزار دانه نیز بسیار معنی دار دیده شد. بیشترین میزان عملکرد دانه به طور متوسط متعلق به رقم ‭Hyola‬‮‭401‬ با میانگین ‮‭3349/7‬ کیلوگرم در هکتار بود.