بررسی الگوی مصرف آب های سطحی کشاورزی در منطقه ‭7 ‬کشور

در ایران ، بخش کشاورزی با ‮‭92‬ درصد سهم بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار می رود و بیش از ‮‭80‬ درصد اتلاف منابع آب در این بخش به دلیل فراگیر نشدن استفاده از تکنولوژی های پیشرفته آبیاری است. از آنجایی که ایران جز کشورهای خشک جهان است و در کشورهای خشک، مدیریت مصرف آب مهم ترین اصل در کشاورزی است که این خود مستلزم شناسایی الگوی مصرف فعلی، تعیین کارایی مصرف و اصلاح الگوی مصرف آب های کشاورزی است. اکثر کشاورزان به صورت سنتی و بر اساس میزان آبی که در اختیار دارند آبیاری می کنند. در خیلی از موارد مشاهده شده که کشاورزان مقدار آبی را که برای آبیاری گیاه استفاده می کنند زیادتر از آن مقداری است که گیاه در آن مقطع رشد به آن نیاز دارد و بالعکس مواردی هم مشاهده شده که گیاه در زمانی از رشد نیاز به آبیاری مشخصی داشته ولی به دلیل کم بودن آب، کشاورز آبیاری را به صورت کامل انجام نداده و یا اینکه به زمانی دیگر موکول کرده است. بنابراین در صورتی که بتوان با اعمال مدیریتی مناسب، الگوی مصرف آبصهای سطحی کشاورزی را تعیین کرد بسیاری از مشکلات کم آبی در این بخش حل خواهد گردید. در این تحقیق گردو و لوبیا که 2 نوع محصول عمده کشت شده در حوزه دره مرید بافت می باشند برای بدست آوردن راندمان کاربرد و کارایی آنصها مورد تحقیق قرار گرفت. برای بدست آوردن راندمان کاربرد و کارایی از تقسیم میزان آبی که گیاه بر طبق نیاز آبی مطابق نرم افزارهای ‭cropwat ‬و ‭Net wat ‬و داده های هواشناسی نیازدارد بر مقدار آبی که کشاورز در اختیار گیاه قرار می دهد و همچنین مقدار کیلوگرم تولید بر مقدار واحد آب مصرفی حاصل شد. نتایج نشان دهنده آن است که حدود ‮‭570‬ متر مکعب بیشتر از نیازآبی لوبیا، آبیاری صورت گرفته که از این میزان آب می توان در موارد دیگر استفاده کرد. در صورتی که در باغ های انتخابی گردو کم آبیاری به طور محسوس انجام شده، یعنی با وجود خشکسالی و کمبود آب، آبیاری به طور کامل صورت نگرفته است و حدود 9 برابر کمتر از نیاز آبی گردو آبیاری انجام شده است.آب مورد استفاده برای کیلوگرم تولید در مزارع لوبیا (کارایی) به طور متوسط حدود ‮‭0/264‬ کیلوگرم در متر مکعب آب تعیین شده است. برای 2 باغ گردو به طور متوسط ‮‭0/35‬کیلوگرم در متر مکعب آب است ولی برای یک باغ گردو به دلیل خشکسالی زیاد و حمله آفت کرم خراط حدود ‮‭0/70‬کیلوگرم بر متر مکعب است که تولید بسیار ناچیزی داشته است.