بررسی پارت های بذری گندم در کرت های کنترلی

به منظور بررسی ‮‭675‬ پارت بذری از ارقام گندم نان و دوروم در طبقات بذری پرورش،3 مادری و گواهی شده تولیدی مراکز خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، آذربایجان غربی، لرستان، بوشهر، خوزستان، گلستان، چهارمحال و بختیاری، اردبیل، زنجان، همدان، قزوین، کرمان، کردستان، اصفهان، کرمانشاه، هرمزگان، ایلام، کهکیلوییه و بویراحمد، جیرفت، مازندران و هرمزگان کرت های کنترلی به مساحت ‮‭10‬ مترمربع تشکیل شد. در این کرت ها ابتدا ارقام گندم بر اساس خصوصیات مرفولوژیکی منطبق بر دیسکریپتور ‭UPOV ‬شناسایی شدند. سپس سایر ارقام، سایر گونه ها، علف های هرز غیر مجاز و بیماری های بذرزاد در هر کرت به صورت مشاهده ای شناسایی و شمارش شد و در ادامه با استفاده از استاندارهای ملی کنترل و گواهی بذر ارقام گندم، نسبت به تعیین محموله های استاندار اقدام شد. نتایج حاصل از بررسی وضعیت نمونه های بذری نشان داد که کیفیت نمونه های گندم دیم، با وضعیت مطلوب فاصله دارد. به گونه ای که در گندم دیم این مقدار ‮‭72‬ درصد بود. مراکز تولید کننده بذر گندم نیز از تنوع زیادی در کیفیت بذور تولیدی برخوردار بودند به گونه ای که تمامی نمونه های بذری گندم مراکز، آذربایجان غربی، اصفهان، خوزستان، زنجان، قزوین، کهکیلوییه و بویراحمد، گلستان، لرستان و هرمزگان استاندارد گردید با این حال بخش زیادی از نمونه های بذری مراکز چهارمحال و بختیاری(%‮‭80‬)، ایلام(%‮‭35‬)، بوشهر(%‮‭29‬)، مازندران(%‮‭25‬)، اردبیل(%‮‭21‬) و کردستان(%‮‭20‬) غیر استاندارد ارزیابی گردید. این در حالی است که به استثنای مرکز اردبیل سایر مراکز تولید کننده گندم دیم فاصله بیشتری با وضعیت مطلوب داشتند. ارقام گندم نیز تفاوت معنی داری از نظر کسب استانداردهای کنترل و گواهی بذر گندم داشتند؛ به گونه ای که تمامی نمونه های بذری گندم شرکت کننده در آزمون کرت های کنترلی، مربوط به ارقام گندم دیم ؛ ‮‭80-75‬‭-N-‬‮‭19-80‬، N، رصد، سیوند، کراس سبلان، لاین‮‭17‬ و نستور و ارقام گندم آبی ؛ ‮‭85-5‬‭-DM-‬‮‭6-12‬، ‭MS-‬‮‭13-84‬ ، ‭G-‬‮‭92‬، N، اروم، افلاک، دریا، زارع، زرین، سرحدی، شیرودی، گنبد و نوید واجد استانداردهای کنترل و گواهی مزارع تولید بذر گندم بودند. با این حال تمامی نمونه های بذری در کرت های کنترلی مربوط به ارقام گندم دیم دهدشت، ساجی، سورا و نستور و ارقام گندم آبی ؛ ‮‭68‬‭/D-‬‮‭9-84‬، ‭M-‬‮‭6-83‬، ‭YEA‬، آرتا، بزوستایا، دنا، کراس بولانی، کراس سبلان، کرخه، کویر، گاسپارد، لاین،4 هامون و یاواروس فاقد استانداردهای کنترل و گواهی مزارع تولید بذر گندم بودند. سایر ارقام گندم نیز با 9 تا ‮‭92‬ درصد نمونه غیر استاندارد با وضعیت مطلوب فاصله داشتند. واژه های کلیدی: گندم- طبقات بذری- کرت های کنترلی