ارزیابی مقدماتی عملکرد و خصوصیات مهم لاین ای جدید کنجد

این بررسی به منظور تعیین لاینهای برتر کنجد حاصل از بررسیهای پیشین و انتخاب در نسلهای در حال تفکیک صورت گرفت . در این راستا در مناطق کرج، مغان و ورامین مواد بذری لاینهای برتر انتخاب شده که مجموعا تعداد آنها ‮‭20‬ عدد بود تبادل گردیدند. در هرمنطقه برترین لاین یا رقم بعنوان شاهد محلی در نظر گرفته شد و با در نظر گرفتن شاهد ملی مجموعا با ‮‭22‬ ژنوتیپ در همه مناطق یک طرح بلوکهای کامل تصادفی سه تکراری اجرا شد در طول دوره رویش از صفات مهم و موثر در عملکرد از قبیل تاریخ گلدهی ، وضعیت شاخه بندی ، تعداد کپسول در محور گل ، تعداد کپسول در بوته ، ارتفاع بوته و تاریخ رسیدن ده کپسول اولیه یادداشت برداری گردید . درپایان فصل برداشت انجام شد و برای صفت عملکرد و برخی اجزا مهم آن آنالیز آماری و مقایسه میانگین ها با استفاده از روش دانکن صورت گرفت. در کرج برای صفت عملکرد دانه برترین لاینها شماره های ‮‭20‬ ، ‮‭16‬و ‮‭14‬ به ترتیب با عملکرد ‮‭2187‬ ، ‮‭1926‬ و ‮‭1642‬ کیلوگرم درهکتار بوده اند. پایین ترین عملکرد در لاین شماره 2 مشاهده گردید که از ‮‭560‬ کیلوگرم دانه در هکتار برخوردار بوده است شاهد محلی یعنی لاین کرج-1 دارای عملکرد ‮‭1221‬ کیلوگرم در هکتار و شاهد کل آزمایش یعنی رقم اولتان ازعملکرد ‮‭1446‬ کیلوگرم درهکتار برخوردار بوده است. برای صفت عملکرد دانه در مغان لاینهای شماره ‮‭12‬ ، ‮‭15‬ و ‮‭20‬ به ترتیب با عملکرد ،‮‭1483 1484‬ و ‮‭1476‬ کیلوگرم در هکتار بالاترین میزان تولید دانه را بخود اختصاص داده اند . همچنین لاین شماره 5 با عملکرد ‮‭1069‬ کیلوگرم در هکتار از حیث این صفت ضعیف ترین مقادیر را داشته است. در ورامین برای صفت عملکرد دانه لاینهای شماره 8 ، ‮‭14‬ و 9 به ترتیب با عملکرد ‮‭1547‬ ، ‮‭1538‬ و ‮‭1535‬ کیلوگرم در هکتار بالاترین میزان تولید دانه را بخود اختصاص داده اند. در مقابل لاین شماره ‮‭15‬ با عملکرد ‮‭1528‬ کیلوگرم در هکتار از حیث این صفت ضعیف ترین مقادیر را داشته است. شاهدمحلی مورد استفاده از ‮‭1388‬و شاهد کل آزمایش ازعملکرد ‮‭1490‬ کیلوگرم در هکتار برخوردار بوده است. از آنجا که اثر متقابل رقم ومکان برای صفت عملکرد معنی داربوده است انجام مقایسات میانگین مربوطه از اعتبار لازم برخوردار نمی باشد و لاینهای برتر در هر مکان مبنای آزمایشات آتی خواهند بود . لاینهای برتر تعیین شده علاوه بر قابلیت معرفی بعنوان لاینهای برتر منطقه ای درسنوات آتی امکان اجرای بررسی سازگاری را نیز میسر می نمایند . واژه های کلیدی : کنجد ، عملکرد ، کرج ، مغان ، ورامین