بررسی و شناخت ویژگی های عمومی رودخانه ها و مسیل های استان خراسان شمالی

استان خراسان شمالی با مساحتی بالغ بر ‮‭28166‬ کیلومتر مربع که ‮‭1/71‬ درصد مساحت کشور را تشکیل می دهد، به دلایل شرایط خاص اقلیمی و وضعیت بارش در این مناطق، یکی از مناطق سیل خیز کشور محسوب شده و شبکه گسترده ای از رودخانه های دایمی، فصلی و سیلابی در آن گسترده شده اند که اغلب آن ها از داخل استان سرچشمه گرفته و در نهایت به دریای خزر و بخشی نیز به کویر مرکزی ایران منتهی می گردند. به منظور شناخت ویژگی های عمومی این رودخانه ها، ابتدا بر اساس شبکه هیدروگرافی بر روی نقشه ‮‭250000‬: ،1 شبکه رودخانه های استان تهیه و سپس با توجه به محدوده های مطالعاتی تماب، کل استان بوشهر به ‮‭22‬ محدوده مطالعاتی تقسیم شد و شبکه رودخانه ای هر واحد مطالعاتی تهیه و رودخانه های آن شماره گذاری گردید. با انطباق شبکه هیدروگرافی ‮‭250000:1‬ تهیه شده با شبکه هیدروگرافی نقشه های توپوگرافی 1:،‮‭25000‬ اطلاعاتی همچون: اطلاعات مکانی و توصیفی مربوط به رودخانه ها و مسیل های مشاهده شده شامل موقعیت، نوع و شبکه آبراهه ها، ارتفاع حداکثر، ارتفاع حداقل، طول رودخانه، شیب طولی آبراهه، مختصات جغرافیایی و ... هر یک از رودخانه ها تعیین گردید.اطلاعات مربوط به الگوی شبکه آبراهه ها، دسته بندی از لحاظ مورفولوژی، رژیم آبدهی و آبدهی متوسط سالانه در خروجی آبراهه ها، کیفیت آب رود خانه ها، منابع قرضه شامل ذخایر شن،ماسه و.. و در نهایت میزان خسارات وارده جانی و اقتصادی ناشی از سیل و فرسایش در حد گزارشات ستاد حوادث غیر مترقبه استان تعیین گردید. در نهایت کلیه اطلاعات جمع آوری شده از عملیات های میدانی و سنجش از دور، به صورت بانک اطلاعاتی مشخصات عمومی مسیل ها در قالب لایه های ‭ArcGIS ‬و فایل های ‭dbf ‬و ‭Excel ‬مدون شدند. مجموع طول ابراهه ها در استان برابر ‮‭6449/38‬ کیلومتر می باشد از این میزان از نظر کیفی ‮‭3444/72‬ پیر‮‭312‬، جوان و مابقی بالغند، ازنظر رژیم جریان، ‮‭2069/56‬ دایمی‮‭91‬،/‮‭1044‬ فصلی و مابقی سیلابی اند و در نهایت ‮‭1383/94‬ کیلومتر پیچانرود، ‮‭5338/2‬ کیلومتر مستقیم و مابقی جریان شریانی است. کلمات کلیدی: رودخانه ها، محدوده مطالعاتی، بانک اطلاعات، سنجش از دور