بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ های جو در آزمایشات یکنواخت سراسری مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر دیم

آگاهی از اثرمتقابل ژنوتیپ ا محیط به اصلاح گران نبات کمک می کند تا در ارزیابی ژنوتیپ ها با دقت بیشتری عمل کرده و بهترین ژنوتیپ ها برای محیط های مختلف یا اختصاصی معرفی نمایند. به منظور دستیابی به ارقام پر محصول و دارای ثبات عملکرد دانه در سال های مختلف (پایداری) و در مناطق مختلف (سازگاری)، بررسی حاضر بر روی ‮‭20‬ رقم ولاین پیشرفته جو بهاره معمولی( به همراه ارقام خرم و ماهور به عنوان شاهد) به مدت 3 سال در ایستگاه های گچساران، مغان، گنبد، لرستان و ایلام در قالب طرح بلوک های تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. یادداشت برداری از صفات مهم زراعی و مورفوفیزیولوژیکی در طول فصل رشد انجام گرفت. در پایان، تجزیه مرکب برای هر ایستگاه و تجزیه مرکب برای سال ها و مناطق بر روی عملکرد دانه انجام و مقایسه میانگین عملکرد دانه به روش حداقل تفاوت معنی دار در سطوح احتمال آماری %5 و %1 انجام گردید. تجزیه پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ ها به روش های پارامتری و چند متغیره انجام شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب سال ها ومناطق مختلف برای عملکرد دانه نشان دادکه اثرمکان وسال غیرمعنی دار، سالا مکان، ژنوتیپ، ژنوتیپاسال، ژنوتیپاسالا مکان درسطح احتمال کمتر از%1 معنی دار و اثرمتقابل ژنوتیپ ا مکان غیرمعنی داربودند.دامنه عملکرددانه از‮‭3101/3‬ کیلوگرم درهکتاربرای ژنوتیپ شماره6 تا‮‭3842/6‬ کیلو گرم درهکتاربرای ژنوتیپ شماره 9 به ترتیب با %‮‭16‬ افت عملکردنسبت به متوسط دوشاهد و ‮‭05‬/%4 افزایش عملکردنسبت به متوسط ارقام ماهوروخرم بود.همین نتایج نشان دادکه ژنوتیپ های،‮‭5 2‬ و1 به ترتیب با عملکرددانه‮‭3767‬ کیلوگرم درهکتار7،/‮‭3637‬ کیلوگرمدرهکتارو‮‭3619/3‬ کیلوگرم درهکتاردررتبه های بعدی قرارگرفت.مقایسه میانگین به روش حداقل تفاوت معنی دارنشان دادکه ژنوتیپ های،‮‭16‬ ،‮‭10‬،‮‭12‬،‮‭8 15‬ و 6 درکلاسE، ژنوتیپ های‮‭11‬،4،3 و‮‭14‬درکلاس‭D ‬ومابقی ژنوتیپ هادرکلاسی مشابه باشاهدقراردارند ‭C ‬واژه های کلیدی: پایداری عملکرد، تجزیه مرکب، یکنواخت سراسری، گرمسیر و نیمه گرمسیر دیم