تعیین مقادیر مناسب نیتروژن در سیستم صخاکورزی مرسوم تحت شرایط مختلف رطوبتی برای زراعت ذرت

به منظور بررسی اثرات تنش رطوبتی بر میزان نیتروژن مصرفی ذرت، در سامانه کشت صخاک-ورزی مرسوم، با اجرای یک سیستم آبیاری بارانی تک شاخه و با استفاده از طرح آماری اسپلیت بلوک مرکب در مکان، برهمکنش چهار سطح صفر، ،‮‭180 90‬ و ‮‭270‬ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار از منبع اوره و چهار میزان آب I،4I،3I،2I1 به ترتیب معادل ‮‭9600‬ ، ‮‭8550‬ ، ‮‭7500‬ و ‮‭6400‬ مترمکعب در هکتار مطالعه شد. در این روش کشت با توجه به طرح و انتخاب سامانه کشت خاک ورزی مرسوم، ، خاک ورزی توسط گاوآهن برگردان دار و دیسک اجرا و سپس کاشت توسط خطی کار انجام شد.نتایج این تحقیق نشان دادکه اثرات اصلی سطوح مختلف آب ،نیتروژن واثر متقابل سال وآب بر عملکرد تر و خشک علوفه ذرت در سطح (‮‭01.0‬‭> P)‬معنی دار بود. اثر متقابل سطوح نیتروژن وسال فقط بر عملکرد تر علوفه در سطح (‮‭05.0‬‭> P) ‬معنی دار بود. از لحاظ آماری اثر متقابل آب و نیتروژن بر عملکرد خشک و تر معنی دار نبود. در مجموع بیشترین میانگین عملکرد تر و عملکرد خشک به ترتیب به میزان ‮‭72/7‬ و ‮‭48/8‬ تن در هکتار از کاربرد توام ‮‭180‬ کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص و ‮‭8550‬ متر مکعب در هکتارآب (تیمار I2N‮‭180‬ ) به دست آمد. براساس نتایج حاصل مشاهده گردید که بهترین میانگین دو ساله بهره وری مصرف آب در ذرت متعلق به تیمار I2 (معادل مصرف ‮‭7500‬ متر مکعب آب) به ترتیب وزن خشک و تر علوفه ذرت با میانگین ‮‭5/41‬ و ‮‭8/29‬ کیلوگرم بر متر مکعب آب مصرفی بود. همچنین بالاترین میانگین دو ساله بهره وری مصرف نیتروژن در ذرت نیز مربوط به تیمار مصرف ‮‭90‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به ترتیب وزن خشک و تر علوفه ذرت به میزان ‮‭0/7‬ و ‮‭0/45‬ کیلوگرم به ازا واحد کود مصرفی بود. بدون در نظر گرفتن شاخص های کارایی آب، کود و اقتصادی که در جمع بندی نهایی طرح برای کل پروژه ها بررسی خواهد شد می توان تیمار I2N‮‭180‬ یا کاربرد ‮‭360‬ کیلوگرم در هکتار اوره توام با ‮‭8550‬ مترمکعب آب را برای شرایط مشابه توصیه نمود. وآن را به عنوان تیمار برتر انتخاب نمود. از کاربرد ‮‭8550‬ متر مکعب ا ب بیشترین میانگین جذب کل نیتروژن، فسفر، پتاسیم و روی نیز به ترتیب به میزان 5/،‮‭8 593‬/،‮‭3 85‬/،‮‭1/348 615‬کیلوگرم در هکتار به دست آمد. این نتایج همچنین نشان داد که در سطوح بالای مصرف آب، افزایش نیتروژن موجب افزایش عملکرد علوفه تر و خشک ذرت می گردد اما در تیمار بیشترین تنش ‭(I‬4) با افزایش نیتروژن مصرفی میزان علوفه تر و خشک کاهش می یابد. این نتیجه نشان می دهد که در شرایط کمبود آب، کاربرد نیتروژن اضافی نمی تواند کاهش عملکرد ناشی از تنش رطوبتی را جبران نماید و این عمل موجب تخریب بیشتر محیط زیست می گردد. کلید واژه ها: آبیاری بارانی تک شاخه، تنش رطوبتی، ذرت، علوفه، نیتروژن