بررسی تاثیر چند علفصکش متداول روی بیماری مرگ گیاهچه چغندرقند در شرایط گلخانه و مزرعه

بیماری مرگ گیاهچه، یکی از بیماری های مهم چغندر قند محسوب می شود. در این تحقیق، ابتدا تاثیر پنج علف کش رایج روی عوامل بیماری زای مرگ گیاهچه ی چغندر قند در شرایط گلخانه بررسی شد و از ترکیب دو جدایه ی 4‭.Rhizoctonia solani (R.S.K ‬و 5‭.R.S.K) ‬و یک جدایه ی 1‭.Fusarium proliferatum (F.P.K) ‬که جداسازی و اثبات بیماری زایی آن ها طی تحقیقات پیشین صورت گرفته بود، به عنوان زادمایه ی بیماری زا استفاده گردید. بررسی گلخانه ای به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادفی انجام گرفت. فاکتورها عبارت بودند از: رقم چغندرقند شامل چهار تیمار (رقم های شیرین، جلگه، گدوک و ‮‭31145‬) و علف کش شامل هفت تیمار (بدون علف کش در شاهد غیر آلوده، بدون علف کش در شاهد آلوده، علف کش های بتانال آ.ام، بتانال پروگرس آ. ام، بتانال پروگرس او. اف، سافاری و پیرامین). نتایج بررسی گلخانه ای نشان داد که موثرترین تیمارها از لحاظ کارآیی در افزایش تعداد گیاهچه های سالم به ارقام ،‮‭31145‬ جلگه و شیرین با کاربرد علف کش های بتانال آ.ام، بتانال پروگرس آ. ام و بتانال پروگرس ا.اف. تعلق داشت. بررسی های مزرعه ای طی دو سال زراعی با استفاده از موثرترین تیمارهای گلخانه ای در فالب طرح بلوک های کامل تصادفی- فاکتوریل انجام گرفت. فاکتورها عبارت بودند از: فاکتور رقم در سه سطح (ارقام شیرین، جلگه و ‮‭31145‬) و فاکتور علف کش در چهار سطح (بتانال آ. ام، بتانال پروگرس آ. ام.، بتانال پروگرس ا. اف و بدون علف کش). نتایج تجزیه مرکب داده های مربوط به دو سال زراعی نشان داد که اثر سال در آزمایش تاثیر فاکتور رقم روی صفات اندازه گیری شده (تعداد گیاهچه سالم در ،‮‭20‬ ،‮‭40 30‬ و ‮‭60‬ روز پس از کاشت و عملکرد ریشه) برای تعداد گیاهچه ‮‭20‬ روزه و عملکرد ریشه معنی دار بوده و صرف نظر از عامل سال، این فاکتور تاثیر معنی داری روی صفات مذکور نداشت. همچنین، اثر سال در آزمایش تاثیر فاکتور علف کش روی تعداد گیاهچه های سالم ‮‭20‬ روزه معنی دار نبود؛ در حالیکه، صرف نظر از عامل سال، این فاکتور روی تعداد گیاهچه های سالم ‮‭20‬ روزه در سطح احتمال %5 معنی دار بود و موثرترین علف کش ها از لحاظ کارآیی در افزایش تعداد گیاهچه های سالم ‮‭20‬ روزه، بتانال پروگرس آ. ام. و بتانال پروگرس ا. اف. بوده اند. از طرف دیگر، اثر سال در بررسی تاثیرات متقابل دو فاکتور رقم و علف کش روی عملکرد ریشه معنی دار بود و بیش ترین عملکرد ریشه در سال زراعی ‮‭92‬ با کاربرد هر یک از ارقام ‮‭31145‬ و شیرین با علف کش بتانال پروگرس ا. اف. مشاهده شد. واژه های کلیدی: بیماری مرگ گیاهچه، چغندرقند و علف کش