بررسی اثر ریزگردها بر گرده افشانی و تلقیح میوه خرما

یکی از مهم ترین چالش هایی که کمیت و کیفیت محصول خرما را در چند سال اخیر تحت تاثیر قرار داده پدیده گرد و غبار است. این تحقیق در قالب طرح آماری کاملا تصادفی در تکرار که هر واحد آزمایشی شامل نخل می باشد برای تعیین اثرات ریزگردها بر گرده افشانی و میزان تلقیح گل های نخل رقم استعمران به اجرا گذاشته شد. تیمارهای ترکیبی شامل 1) غباردهی + گرده افشانی 2) گرده افشانی + غباردهی ) غباردهی + مه پاشی + گرده افشانی 4) مه پاشی + غباردهی + گرده افشانی 5) گرده افشانی + غباردهی + مه پاشی 6) گرده افشانی + مه پاشی + غباردهی 7) بدون غباردهی+بدون مه پاشی+ گرده افشانی(شاهد 1) و 8) بدون غباردهی+بدون مه پاشی+ بدون گرده افشانی(شاهد 2) بودند. غباردهی خوشه ها با استفاده از دمنده مناسب و مه پاشی با استفاده از مه پاش دستی انجام شد. در این پژوهش صفات درصد میوه نشینی، درصد پارتنوکارپی و درصد ریزش گل و میوه مورد مطالعه قرار گرفت و داده ها با استفاده از نرم افزار آماری ‮‭16‬ ‭MINITAB ‬تجزیه و تحلیل شد. بر اساس نتایج، تیمارها تاثیر بسیار معنی داری بر صفات مورد مطالعه داشتند. بدیهی است که وجود گرده برای تشکیل میوه خرما از جمله رقم سایرکاملا لازم است و در حالت عدم گرده افشانی مصنوعی حداقل میوه در اثر گرده های متفرقه در هوا تشکیل گردید. وجود ریزگردها در تیمارهای ترکیبی به ویژه تیمارهایی که باعث رسوب غبار و تشکیل لایه عایق مانند بر سطح کلاله شده اند باعث ممانعت از جوانه زنی و رشد لوله گرده و در نتیجه ریزگردها باعث کاهش تشکیل میوه و افزایش درصد پارتنوکارپی شده اند. تیمارهای ترکیبی که شامل ریزگرد و رطوبت بوده اند با ایجاد حالت سوختگی در کلاله و گل، باعث ریزش بیشتر میوه در مقایسه با سایر تیمارها شدند. کلمات کلیدی: نخل خرما، ریزگردها، میوه نشینی، پارتنوکارپی، ریزش میوه.