گزارش انتخاب، نامگذاری و آزاد سازی رقم جدید جو یوسف، متحمل به خشکی آخر فصل ‭205 MBD-82-5 Lignee 527/Chn-01//Gustoe/4/Rhn-08/3/Deir Alla 106//Dl71/Strain)) ‬با بهره وری بالا مصرف آب و زودرسی مناسب، جهت کشت در مناطق معتدل کشور

رقم یوسف ‮‭82-5‬‭-MBD ‬با شجره ‮‭205‬ ‭Lignee ‬‮‭527‬‭/Chn-‬‮‭01‬‭//Gustoe/‬4‭/Rhn-‬‮‭3/08‬‭/Deir Alla ‬‮‭106‬‭//Dl‬‮‭71‬‭/Strain ‬و ‭Selection history (ICB‬‮‭0433-96‬‭-OAP) ‬در سال ‮‭1377‬ از طریق خزانه بین المللی ژنوتیپ های جو شش ردیفه سازگار با شرایط کشت آبی دریافتی از ایکاردا وارد کشور شد و در مزرعه به نژادی بخش تحقیقات غلات مورد بررسی قرار گرفت. در سال زراعی ‮‭1378-79‬ این لاین در قالب آزمایش ارزیابی مشاهده ای در سه ایستگاه کرج، زرقان و بیرجند کشت و مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به عملکرد بالا و زودرسی آن به همراه ‮‭124‬ ژنوتیپ دیگر برای شرکت در آزمایش مقدماتی تحمل به خشکی آخر فصل در سال زراعی ‮‭1379-80‬ انتخاب گردید. در آزمایش های مقایسه عملکرد مقدماتی و پیشرفته که طی سال های زراعی ‮‭1379-82‬ در شرایط تنش خشکی آخر فصل انجام شد لاین ‮‭82-5‬‭-MBD ‬عملکرد برابر ‮‭4/559‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭4/079‬ تن در هکتار رقم نصرت، ‮‭4/882‬ در مقابل ‮‭4/387‬ رقم ریحان و ‮‭5/487‬ در مقابل ‮‭4/348‬ تن در هکتار رقم کویر داشت. در سال زراعی ‮‭1382-83‬ این لاین به همراه ‮‭24‬ ژنوتیپ دیگر برای دو سال و در چهار ایستگاه (کرج، ورامین،بیرجند و اصفهان) در دوشرایط تنش خشکی آخر فصل و بدون تنش وارد آزمایش سازگاری لاین های جو متحمل به خشکی آخر فصل منطقه معتدل گردید. نتایج بدست آمده از اجرای آزمایش طی دو سال نشان داد که درشرایط تنش خشکی آخر فصل میانگین عملکرد لاین ‮‭82-5‬‭-MBD ‬برابر ‮‭5/198‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭4/035‬ تن در هکتار رقم شاهد(ریحان) می باشد که این لاین به مقدار ‮‭1163‬ کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم شاهد برتری عملکرد داشته است. در مجموع این لاین با توجه به شاخص های تحمل و حساسیت به خشکی به عنوان مناسب ترین لاین با تحمل به خشکی و پتانسیل عملکرد بالا شناخته شد. لاین ‮‭82-5‬‭-MBD ‬دارای تیپ رشد بهاره بوده و ارتفاع بوته آن بطور میانگین ‮‭90‬ سانتیمتر، زودرس(‮‭10‬ روز زودرس تر نسبت به رقم نصرت، ‮‭195‬ روز در مقابل ‮‭205‬ روز)، مقاوم نسبت به خوابیدگی، مقاوم به ریزش دانه و شکنندگی محور سنبله و واکنش تا نیمه حساس در برابر جمعیت های مختلف سفیدک و دیگر بیماریهای قارچی برگ می باشد. این لاین نسبت به سرما نیمه حساس می باشد. از نظر کیفیت این لاین دارای میانگین پروتیین ‮‭12/5‬ درصد بوده که نشان دهنده کیفیت خوب آن می باشد. بررسی وضعیت بهره وری مصرف آب آبیاری نشان داد که لاین ‮‭82-5‬‭-MBD ‬بالاترین مقدار بهره وری مصرف آب را نسبت به ژنوتیپ های مورد بررسی داشت(برای تولید یک کیلوگرم دانه از این لاین ‮‭0/935‬ متر مکعب در مقابل ‮‭1/035‬ متر مکعب رقم نصرت آب لازم است). بررسی های تحقیقی _ ترویجی در مزارع زارعین مناطق مختلف نیز در مجموع برتری این لاین را در برابرارقام شاهد نشان داد، به طوری که در شرایط تنش خشکی آخر فصل این لاین به طور میانگین ‮‭1000‬ کیلوگرم در هکتار نسبت به شاهدها ( ارقام ریحان، نصرت و کویر) برتری نشان داد. با توجه به تحمل خشکی آخر فصل، پتانسیل عملکرد بالا، زودرسی، فرار از بادزدگی و بهره وری بالای مصرف آب و پایداری عملکرد و با توجه به اهمیت آب در سال های اخیر، خشکسالی و پایین رفتن ذخایر آب های زیر زمینی خصوصا در مناطق خشک و نیمه خشک کشور و همچنین مناطقی که در فصل بهار برای کشت محصولات بهاره رقابت برای آب آبیاری وجود دارد، نامگذاری این لاین جهت کشت در اراضی تحت تنش خشکی آخر فصل و مدیریت متنوع آب آبیاری محدود دراقلیم معتدل کشور برای پایداری تولید جو پیشنهاد می شود.