گزارش معرفی رقم جدید جو گوهران(9-82-MBD) متحمل به خشکی آخر فصل Rhn-03//L.527/NK1272) با بهره وری بالای مصرف آب جهت کشت در مناطق معتدل کشور
صاحب اثر: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
نوع محتوی: طرح پژوهشی
زبان: فارسی
استان موضوع گزارش: البرز
شهر موضوع گزارش: کرج
شناسه ملی سند علمی: R-1052897
تاریخ درج در سایت: 27 بهمن 1397
دسته بندی علمی: علوم کشاورزی
مشاهده: 482
تعداد صفحات: 37
سال انتشار: 1395
نسخه کامل طرح پژوهشی منتشر نشده است و در دسترس نیست.
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
چکیده طرح پژوهشی:
جو گوهران با کد 82-9-MBD با شجره Rhn-03//L.527/NK1272 در سال زراعی 1377-78(1998-99) از طریق خزانه بین المللی ژنوتیپ های جو (IBYT-MRA) دریافتی از ایکاردا وارد کشور شد و در مزرعه به نژادی بخش تحقیقات غلات مورد بررسی قرار گرفت. در سال زراعی 1378-79 این لاین در قالب آزمایش ارزیابی مشاهده ای در اقلیم معتدل در سه ایستگاه کرج، زرقان و بیرجند کشت و مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به عملکرد بالا و خصوصیات زراعی مناسب آن به همراه 124 ژنوتیپ دیگر برای شرکت در آزمایش مقدماتی تحمل به خشکی آخر فصل در سال زراعی 1379-80 انتخاب گردید. در آزمایش های مقایسه عملکرد مقدماتی و پیشرفته که طی سال های زراعی 1379-82 در شرایط بدون تنش و تنش خشکی آخر فصل انجام شد، لاین 82-9-MBD جز لاین های برتر اتخاب گردید. در سال زراعی 1382-83 این لاین به همراه 24 ژنوتیپ دیگر برای دو سال و در چهار ایستگاه (کرج، ورامین، بیرجند و اصفهان) در دو شرایط بدون تنش و تنش خشکی آخر فصل وارد آزمایش سازگاری لاین های جو متحمل به خشکی آخر فصل منطقه معتدل گردید. نتایج بدست آمده از اجرای آزمایش طی دو سال نشان داد که در شرایط بدون تنش، میانگین عملکرد دانه لاین 82-9-MBD برابر 6/269 تن در هکتار در مقابل 5/244 تن در هکتار رقم ریحان(افزایشی بیش از 19 درصد) برتری عملکرد داشت. در شرایط تنش خشکی آخر فصل میانگین عملکرد لاین 82-9-MBD برابر 4/720 تن در هکتار در مقابل 4/035 تن در هکتار رقم شاهد(ریحان)بود، که این لاین نزدیک به 700 کیلوگرم در هکتار یعنی افزایشی حدود 17 درصد نسبت به رقم شاهد برتری عملکرد نشان داد. در سال زراعی 86-،1385 لاین 82-9-MBD به همراه 38 ژنوتیپ دیگر(انتخابی از مواد اقلیم سرد) در آزمایش تحمل به خشکی آخر فصل لاین های پیشرفته جو در منطقه معتدل سرد در سه ایستگاه کرج، مشهد و میاندوآب مورد آزمایش قرار گرفت و با میانگین عملکرد 5/858 تن در هکتار در مقابل 4/634 تن در هکتار رقم بهمن و 4/917 تن در هکتار لاین 82-6-CB در شرایط تنش خشکی آخر فصل، بالاترین عملکرد را در بین تمام ژنوتیپ ها به خود اختصاص داد. در سال زراعی 1386-87 این لاین به همراه 19 ژنوتیپ دیگر برای دو سال در دو شرایط تنش خشکی آخر فصل و بدون تنش وارد آزمایش سازگاری لاین های جو متحمل به خشکی آخر فصل منطقه سرد گردید. نتایج بدست آمده از اجرای آزمایش طی دو سال نشان داد که درشرایط تنش خشکی آخر فصل میانگین عملکرد لاین 82-9-MBD برابر 5/253 تن در هکتار در مقابل 4/648 تن در هکتار رقم بهمن (شاهد) می باشد که این لاین به مقدار 569 کیلوگرم در هکتار، یعنی 13 درصد نسبت به شاهد برتری عملکرد داشته است. از نظر کیفیت دانه این لاین دارای میانگین پروتیین 12/0 درصد بوده که نشان دهنده کیفیت خوب آن می باشد. بررسی وضعیت بهره وری مصرف آب آبیاری طی سه سال(1383-86) در کرج نشان داد که لاین 82-9-MBD بالاترین مقدار بهره وری مصرف آب را نسبت به ژنوتیپ های مورد بررسی داشت(یعنی به ازا یک متر مکعب آب 1/077 کیلوگرم دانه از این لاین در مقابل 0/966 کیلوگرم از رقم نصرت تولید می شود). بررسی های تحقیقی _ ترویجی در مزارع زارعین مناطق مختلف نیز در مجموع برتری این لاین را در برابرارقام شاهد نشان داد. این لاین به طور میانگین 1196 کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم نصرت و 623 کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم یوسف در شرایط تنش خشکی آخر فصل و شرایط بدون تنش برتری نشان داد. با توجه به پتانسیل عملکرد بالا، تحمل خشکی آخر فصل، بهره وری بالای مصرف آب و پایداری عملکرد دانه و با توجه به اهمیت آب در سال های اخیر، خشکسالی و پایین رفتن ذخایر آب های زیر زمینی خصوصا در مناطق خشک و نیمه خشک کشور و همچنین مناطقی که در فصل بهار برای کشت محصولات بهاره رقابت برای آب آبیاری وجود دارد، نامگذاری این لاین جهت کشت در مناطق بدون تنش و تحت تنش خشکی آخر فصل با مدیریت های متفاوت آب آبیاری دراقلیم معتدل و معتدل سرد کشور برای پایداری تولید جو پیشنهاد می شود.
نویسندگان